Kupa Kızı, Sinek Valesi: Kalbin Sarayında Kim Kimi Aldatıyor?

Bazen insan, kendisine dağıtılan kağıtları değil, elindeki oyunu kimin kurduğuyla kaybeder. Hayat biraz iskambil masasına benzer. Kağıtlar dağıtılır, roller belirlenir, herkes elindeki kartın değerini anlamaya çalışır.

Kimi kendini as sanır, kimi papazın gölgesinde hüküm sürer, kimi de vale olduğu halde krallık hayalleri kurar. Sonra biri, masanın ortasına bir kupa kızı bırakır. Oyunun havası değişir.

Çünkü kalp, kurallara pek uymaz; aşk söz konusu olduğunda kartın değerini değil, karşısındakinin gözündeki ihtimali okumaya koyulur. Adında bile bir çelişki saklıdır. Kupa kalptir; kız, hayata biçilen roldür.

Bir yanda sevmek, sevilmek ve ait olmak arzusu; öte yanda beğenilmek, seçilmek ve bütün bunları yaparken kendinden eksilmemek zorunluluğu… Kupa kızı bazen, sevilecek biri olduğuna inanmak için başkalarının bakışına ihtiyaç duyan kadındır. Bazen de dünyanın karşısına dikilip “Beni seçmeseniz de ben varım,” demeyi öğrenen insan. Destenin en büyük kartı değildir.

Tahtı, tacı yoktur; ama hareket alanı geniştir. Sınırlı imkanlarla kendine yer açar. Zekası, kurnazlığı ya da başkalarının zayıf noktalarını sezme becerisiyle oyunda kalır.

Herkes kral olmak isterken vale olmanın imkanını keşfetmiştir: Tahtta oturmadığı için hedef değildir; tahtın çevresinde dolaştığı için olup biteni herkesten önce görür. Kupa kızı kalbini ortaya koyar. Sinek valesi oyunu okumaya çalışır.

Biri hissettiğini saklayamaz,diğeri hissettiğini belli etmemeyi maharet sayar. Biri geciken bir mesajda anlam arar, diğeri gecikmeyi güç gösterisine çevirir. Biri “Beni seviyor mu?” diye sorar, öteki “Beni ne kadar merak ediyor?” diye hesap yapar.

Aşk, iki insanın birbirini tanıma ihtimali olmaktan çıkar ve kimin daha az açık verdiğini ölçen bir müsabakaya dönüşür. İnsan sevdiğinin yanında çocukluğundan kalma en savunmasız haline dönebilir. Oysa çağımızın duygusal piyasası, savunmasızlığı ekonomik bir hata sayıyor.

İlk arayan kaybeder, önce özleyen güçsüzdür, duygusunu açık eden pazarlık payını düşürür. Kalbin başına bir yönetim kurulu atanmış, özlemin getirisi, yakınlığın maliyeti hesaplanmıştır. Aşkın en eski sorusu da değişmiştir.

Eskiden insan, “Beni seviyor mu?” diye merak ederdi. Şimdi, “Benden daha mı çok seviyor?” diye düşünüyor. İlk soru yakınlık arar, ikincisi üstünlük.

Biri iki insanı birbirine yaklaştırır. Öteki, yaklaşırken kimin daha fazla açık verdiğini kaydeder. Kupa kızıyla sinek valesinin masasında artık sevgi değil, güç mücadelesi vardır.

İnsan, karşısındakinin oyun oynadığını düşünürken kendi oyununu göremez. Onun ilgisizliğine gurur der, kendi suskunluğuna özsaygı. Peşinden gitmemeyi bağımsızlık, bekletmeyi gizem, duyguları saklamayı olgunluk sanır.

Oysa gurur dediğimiz şey, bazen reddedilme korkusunun kravat takmış halidir. İnsan, kendine yakıştıramadığı korkulara ne güzel isimler bulur! Kupa kızı, sinek valesinin ilgisini kazanmak için değişmeye başladığında ilk büyük kaybını verir.

Daha az konuşur, daha az sorar, daha az belli eder. İçinden geleni değil, karşısındakinin hoşuna gideceğini düşündüğü şeyi yapar. Bir mesajı yazıp siler, bir cümleyi defalarca tartar.

Sonunda, sevilmek istediği kişinin karşısında kendisi olmaktan çıkmış bir karakter belirir. Sinek valesi de masum değildir. İlgiyi ödül gibi dağıtıyor, yakınlığı ceza gibi geri çekiyorsa karşısındakinin duygularını kendi değerini ölçmek için kullanıyor demektir.

Kupa kızının onu ne kadar istediğini görmek, sevilmekten daha önemli hale gelir. Çünkü bazıları aşkı bağ kurmak için değil, hala etkileyici olduklarını kanıtlamak için ister. Sevilmekle hayranlık uyandırmayı birbirine karıştırırlar.

Birinin kendilerine bağlanmasını ister, ama bağlanmanın sorumluluğundan kaçarlar. Kapının açık kalmasını severler, içeri girmek zorunda olmadıkları sürece. Sinek valesinin asıl ustalığı belki de ihtimali canlı tutmaktır.

Ne tam anlamıyla vardır ne de bütünüyle yoktur. Bir gün yakınlaşır, ertesi gün uzaklaşır. Umut verir, sonra susar.

Kupa kızı her dönüşü işaret, her susuşu bilmece sayar. Bir süre sonra karşısındaki insanı değil, onun hakkında kurduğu ihtimalleri sever. Belirsizlik, zihne tuhaf bir oyun oynar.

Az ve düzensiz gelen ilgi, bazen açık bir sevgiden daha çok yer kaplar. İnsan elde edemediğini büyütür, açılmayan kapıyı anlamaya çalışırken açık duranları unutur. Sinek valesi böylece kupa kızının kalbinde kendisine ait olmayan bir saray kurar.

Duvarlarını yalnızca vale örmez. Kupa kızı da her cevapsız soruyla bir tuğla koyar. Her ihtimale bir oda, her hayale bir koridor ekler.

Sonunda dönüp baktığında, karşısındaki insanın gerçekte ne kadar az yer kapladığını, küçücük bir ihtimale ne büyük bir dünya bağladığını görür. İnsan bazen birini değil, onunla yaşayabileceğine inandığı hayatı kaybettiği için üzülür. Önce masada neden kaldığını sormak gerekir.

Bizi belirsizliğe bağlayan gerçekten sevgi mi, yoksa seçilme arzusu mu? O insanı mı istiyoruz, yoksa onun bizi istemesiyle kendimize vereceğimizi sandığımız değeri mi? Kendilik değeri başkasının ilgisine bağlandığında, her suskunluk bir hükme dönüşür.

Mesaj gelmediğinde yalnızca iletişim kesilmez, insanın kendisi hakkında kurduğu cümleler de sarsılır: “Yeterince güzel değilim.” “Sevilmeye değer bulunmadım.” “Bende bir eksiklik var.” Oysa birinin seni seçmemesi, seçilmeye değer olmadığının kanıtı değildir. Bazen arzular uyuşmaz, bazen biri ilişkiye hazır değildir. Bazen de karşımızdaki, ona yüklediğimiz anlamı hiç taşımamıştır.

Her kapalı kapının ardında gizli bir kader yoktur. Bazı kapılar yalnızca kapalıdır. Kupa kızının büyümesi, sinek valesini alt etmesiyle başlamaz.

Onu kıskandırmakla, kendini geri çekip merak uyandırmakla da değil. Değişim, kendini bir başkasının seçiminden ibaret görmeyi bıraktığında başlar. Sorusu artık yalnızca “O beni istiyor mu?” değildir.

“Ben onun yanında kendim olabiliyor muyum?” diye de sorar. Sevgi, insanın sürekli sınava girdiği bir salon olmamalıdır. Her cümlenin ölçüldüğü, her suskunluğun cezalandırıldığı yerde aşk değil, duygusal bir satranç vardır.

O satrançta kazanan çıkabilir ama oyunun sonunda elinde yalnızca yorgunluk kalanlar da vardır. İskambil destesindeki bütün kartlar açılsa ne olurdu? Kupa kızı kalbini, sinek valesi niyetini ortaya koysa… Belki oyunun büyüsü bozulurdu.

Çünkü bazı ilişkiler açıklıkla değil, muammayla beslenir. İnsan, karşısındakinin kim olduğuna değil, kim olabileceğine bağlanır. Hayal hakikatin yerini aldığında, sevdiğimiz kişiden çok kendi zihnimizin tutsağı oluruz.

Sevmek kusur değildir. Özlemek, beklemek, umut etmek de… Kusur, kalbini ortaya koyduğun için kendinden utanmaya başladığın yerde belirir. Kaybetmemek uğruna küçüldüğünde, ilgi kazanmak için sesini kıstığında, sevilmek adına kendinden vazgeçtiğinde.

Sinek valesi de yalnızca kurnazlığın simgesi değildir. Belki o da bir zamanlar açıkça sevilmek istemiş, sonra incinmemek için duygularını saklamıştır. Yakınlıktan korktuğu için mesafeyi yönetmeye çalışıyordur.

Fakat geçmişte incinmiş olmak, bugün başkasını belirsizliğe mahkum etmenin mazereti olamaz. İnsan kendi yarasını tanımazsa, onu başkasına miras bırakır. Bütün mesele, kartların değerini bilmek değil, oyunun insanlığımızdan ne götürdüğünü fark etmektir.

Kupa kızı kalbini saklamak zorunda değil. Sinek valesi de duygularını iktidar aracına çevirmek zorunda değil. Biri sevdiğini söyleyebilir, diğeri istemiyorsa dürüstçe çekilebilir.

Kimsenin kazanması gerekmez. Bazen en büyük olgunluk, kaybetmeden önce masadan kalkabilmektir. Her aşk bir zafer hikayesi değildir.

Bazıları insanın kendini tanıma hikayesidir. Hangi kapıda beklememesi gerektiğini, başkasının kalbine giden yolu ararken kendi kalbinden ne kadar uzaklaştığını anlatır. Belki bir gün kupa kızı elindeki kartlara yeniden bakar.

Kupa kızının hala yaşananlara rağmen kalbi hala oradadır. Ama artık değerini sinek valesinin onu seçip seçmemesiyle ölçmüyordur. O gün, masadaki en güçlü kartın hangisi olduğu önemini yitirir.

Çünkü insan sonunda anlar: Aşk, birinin elindeki kart olmak değil, kendi hayatının oyununda kalabilmektir.