Kışın evde hissedilen kuruluk tesadüf değildir. Soğuk hava, sıcak havaya göre çok daha az su buharı taşır. Bu hava içeri alınıp ısıtıldığında sıcaklığı yükselir ancak içindeki su miktarı aynı kalır.
Sonuçta bağıl nem düşer ve oda havası kuru hale gelir. Bu nedenle sorunun kaynağı çoğu zaman evin kendisi değildir. Dışarıdaki soğuk hava ile içerideki ısıtma birleştiğinde kuruluk kendiliğinden ortaya çıkar.
Çözüm de havayı ısıtmayı bırakmak değil, kaybedilen nemi geri vermektir. Ana sebep sıcaklık ile bağıl nem arasındaki ilişkidir. Aynı miktarda su buharı içeren hava ısındıkça daha fazla nem taşıyabilir hale gelir.
Taşıma kapasitesi arttığı için ölçülen oran düşer. Odada su buharı azalmasa bile hava kuru ölçülür. İkinci sebep ısıtma sistemi tercihidir.
Sobalı ve şömineli ortamlarda yanma için oda havası kullanılır. Kombi ve klimayla ısınan evlerde ise sürekli sıcak hava sirkülasyonu kurumayı hızlandırır. Üçüncü sebep havalandırma alışkanlığıdır.
Sıkı pencere yalıtımı ısı kaybını azaltır ancak nem üreten mutfak ve banyo buharının da dağılmasını engelleyebilir. Bu iki etki farklı odalarda ters yönde çalışır. Odalar arasında da belirgin fark oluşur.
Güneş gören ve radyatörü sürekli açık tutulan odalar en hızlı kuruyan alanlardır. Mutfak ve banyo ise su buharı ürettiği için evin geri kalanına göre daha nemli kalır. İlk fark konfor tarafında görülür.
Kuru havada ciltte gerginlik, dudakta çatlama ve sabaha karşı boğaz kuruluğu şikayeti yaygınlaşır. Bunlar hastalık göstergesi değildir ancak uyku kalitesini ve gün içi rahatlığı etkiler. İkinci fark eşyalarda ortaya çıkar.
Kuru ortamda ahşap yüzeyler su kaybeder. Parke aralarında açılma, ahşap kapılarda çalışma ve müzik aletlerinde akort kayması bu nedenle kış aylarında daha sık görülür. Üçüncü fark günlük hayatta hissedilir.
Halıya basınca oluşan statik elektrik çarpmaları kuru havanın en görünür sonucudur. Ev bitkilerinin yaprak uçlarının kuruması da aynı tabloyla ilgilidir. Kağıt ve kitap gibi malzemeler de kuru havadan etkilenir.
Sayfa kenarlarında kıvrılma ve gevrekleşme görülebilir. Aynı ortamda saklanan fotoğraf ve belge arşivleri için bu durum uzun vadede önem taşır. Yaygın olarak önerilen aralık yüzde 40 ile yüzde 60 arasıdır.
Bu bandın altında kuruluk şikayetleri artar, üstünde ise yoğuşma ve küf riski büyür. Hedef bu aralığın ortasında kalmaktır. Oranı tahminle yönetmek zordur.
Ucuz bir higrometre ile yapılan higrometre ölçümü odadan odaya ciddi farklar gösterebilir. Ölçüm cihazı radyatörün ve pencerenin uzağına, oturma yüksekliğine yakın bir noktaya konur. Ölçüm düşük çıkıyorsa ikinci adım cihaz tarafıdır.
SudoraGift gibi satıcıların kataloglarında yer alan hava nemlendirici modelleri suyu çok ince zerreciklere ayırarak odaya verir ve bağıl nemi yükseltir. Bazı modeller bu işlevin yanında alev görünümlü bir ışık efekti de sunar. Cihaz alındıktan sonra da ölçüm alışkanlığı bırakılmamalıdır.
Nemlendirici açık kaldığı sürece oran yükselmeye devam eder ve fazlası da sorun üretir. Piyasadaki cihazlar üç ana başlıkta toplanır. Fark, suyun havaya hangi yöntemle taşındığındadır.
Ev kullanımında en yaygın grup ultrasonik modellerdir. Sessiz çalışırlar ve dekoratif gövdelerle üretilmeye elverişlidir. Sıcak buharlı cihazlar daha hızlı sonuç verir ancak enerji tüketimi ve yüzey sıcaklığı daha yüksektir.
Gövde tasarımı da seçimi etkiler. Salonda görünür bir yere konacak cihazlarda dekoratif kasa öne çıkar. Yatak odasında ise gece ışığı rahatsız edebileceği için aydınlatması kapatılabilen modeller daha kullanışlıdır.
Doğru cihaz oda hacmine göre seçilir. Küçük bir yatak odası ile geniş bir salon aynı çıkışı gerektirmez. Kutu üzerindeki kapasite etiketi genellikle metrekare cinsinden bir aralık verir.
İkinci ölçüt su haznesi hacmidir. Küçük hazneli cihazlar gece boyunca çalışamaz ve sabaha karşı susuz kalır. Yatak odası kullanımında hazne büyüklüğü sessizlik kadar belirleyicidir.
Üçüncü ölçüt yerleşimdir. Cihaz duvara ve perdeye yapışık konmaz. Buhar çıkışının önünde en az bir avuç boşluk bırakılır.
Aksi halde nem yüzeyde yoğuşur ve oda hacmi içine yayılmadan kaybolur. Dördüncü ölçüt ses seviyesidir. Ultrasonik cihazlarda asıl ses kaynağı fan değil, su seviyesi düştükçe belirginleşen titreşimdir.
Yatak odası kullanımında sessiz modu bulunan modeller tercih edilir. Suyla çalışan her cihaz temizlik ister. Durgun suda biriken kalıntı, buharla birlikte odaya taşınabilir.
Bakım bu yüzden ek bir işlem değil, kullanımın parçasıdır. Hazne suyunu her gün boşaltıp yenisiyle doldurun. Hazneyi kurulamadan cihaza geri takmayın.
Haftada bir kez iç yüzeyleri sirkeli suyla silin. Kireç birikmesi görülen parçaları yumuşak fırçayla temizleyin. Filtreli modellerde filtreyi üreticinin belirttiği sürede değiştirin.
Uzun süre kullanılmayacak cihazı boş ve kuru şekilde kaldırın. Günlük su değişimi bu listenin en önemli maddesidir. Kireç birikimi ise hem buhar çıkışını azaltır hem de cihaz ömrünü kısaltır.
Her ev bu cihaza ihtiyaç duymaz. Ölçüm zaten yüzde 55 ve üzerini gösteriyorsa cihaz sorunu büyütür. Deniz kıyısındaki nemli iklimlerde kışın bile oran yüksek kalabilir.
Duvarında yoğuşma lekesi ve küf riski bulunan evlerde önce yalıtım ve havalandırma çözülür. Bu evlerde nem eklemek mevcut problemi hızlandırır. Bodrum katlarda da öncelik nem almaktır.
Alternatif arayan kullanıcı için basit yollar vardır. Radyatör üzerine konan su kabı, içeride kurutulan çamaşır ve düzenli kısa havalandırma nemi bir miktar yükseltir. Bu yöntemler ölçülebilir sonuç vermezse cihaz devreye girer.
Kullanılabilir ancak kireç oranı yüksek bölgelerde beyaz toz oluşabilir. Ultrasonik cihazlarda damıtılmış su veya kaynatılıp soğutulmuş su bu sorunu azaltır. Higrostat özelliği olan modellerde bırakılabilir.
Bu özellik yoksa cihaz zamanlayıcıyla sınırlandırılır. Sabah oda camında yoğuşma görülüyorsa çalışma süresi kısaltılır. Yoğuşma nemin fazla olduğunun en basit göstergesidir.
Genellikle hayır. Nem kapalı kapıların ötesine kolay geçmez. Birden fazla odada sonuç almak için kapı aralığı açık bırakılır veya ikinci cihaz kullanılır.
Küçük odalarda sınırlı bir katkı sağlar. Geniş alanlarda ölçülebilir bir yükselme yaratmaz. Higrometre bu farkı açıkça gösterir.
Isıtıcı üzerinde bırakılan kabın suyu da düzenli olarak tazelenmelidir. Işık efekti buhar üretiminden bağımsız çalışır. Seçim yapılırken ışık değil, kapasite ve hazne hacmi belirleyici olmalıdır.
