Ev kadınlarının sosyal güvenceye kavuşması ve emeklilik hakkı elde etmesine yönelik kapsamlı bir kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. Teklif yasalaşırsa, evde karşılıksız yürütülen bakım ve temizlik faaliyetlerinin sigortalılık süresine dahil edilmesinden prim desteğine kadar birçok alanda yeni düzenlemeler gündeme gelecek. 40 maddeden oluşan teklifte en dikkat çeken başlıklardan biri, ev içinde karşılıksız yapılan bakım ve temizlik işlerinin sosyal güvenlik sistemi kapsamında değerlendirilmesi.
Düzenlemeye göre bu sürelerin sigortalılık süresinden sayılması ve emekliliğe yansıtılması öngörülüyor. Teklifte ayrıca ev kadınlarının emeklilik ve sağlık sigortası primlerinin Hazine tarafından karşılanmasına yönelik hüküm bulunuyor. İsteyenlerin ek prim ödeyerek ileride alacakları emekli aylığını artırabilmelerine de imkan tanınması amaçlanıyor.
Düzenlemenin yasalaşması halinde geçmiş yıllarda evde çalışan ancak herhangi bir sosyal güvence kapsamında bulunmayan kişilere de borçlanma hakkı verilmesi öngörülüyor. Böylece belirlenen şartları karşılayan kişiler, geçmişte sigortasız geçen sürelerini emeklilik hesabına dahil edebilecek. Teklifte ev emekçilerinin ve ailelerinin Genel Sağlık Sigortası'ndan prim ödemeden yararlanmasına yönelik düzenleme de yer alıyor.
Hasta veya yaşlı yakınlarının bakımını üstlenen kişilere yönelik destekler de teklifin önemli başlıkları arasında. Bakım verenlere ücretsiz psikolojik destek, bakım eğitimi ve hukuki danışmanlık verilmesi planlanıyor. Ayrıca sürekli bakım veren kişilerin dinlenebilmesi amacıyla kamu tarafından geçici bakım hizmeti sağlanması ve yılda en az 30 günlük geçici bakım imkanının oluşturulması öngörülüyor.
Teklif yalnızca kendi evinde karşılıksız çalışan kadınları değil, başka evlerde ücret karşılığında temizlik ve bakım hizmeti verenleri de ilgilendiriyor. Düzenlemeyle ev hizmetlerinde çalışanların İş Kanunu kapsamına alınması; kıdem tazminatı ve izin gibi haklardan yararlanabilmesi hedefleniyor. 30 günden uzun süren ev işlerinde yazılı iş sözleşmesi yapılması da zorunlu hale getirilecek.
İş sağlığı ve güvenliği açısından da yeni yükümlülükler öngörülüyor. Ev sahibinin pencere temizliği gibi yüksekten düşme riski bulunan işler ile kimyasal maddelerden kaynaklanan tehlikelere karşı gerekli koruyucu tedbirleri alması amaçlanıyor. Teklifte belediyelere yönelik hükümler de bulunuyor.
Büyükşehir ve ilçe belediyelerine kreş, yaşlı bakımevi ve geçici bakım hizmeti verecek merkezler açılması konusunda yeni görevler verilmesi öngörülüyor. Evde bakım yardımlarında ise yalnızca hane gelirinin değil, üstlenilen bakım yükünün ağırlığının da dikkate alınması hedefleniyor. TBMM'ye sunulan düzenleme henüz kanunlaşmış değil.
Teklifin yasalaşabilmesi için Meclis'teki komisyon ve Genel Kurul süreçlerinden geçerek kabul edilmesi gerekiyor.
