Erkekliğim güvende mi?

Tarım devrimi, toprak mülkiyetinin ve ailenin doğuşu, bu altyapıya uygun biçimde 'baba tanrı'nın reis olduğu 'aile gibi tasarlanmış panteon'lar derken, dünya nihayet köleci toplumun tek-tanrılı dinler aşamasına ulaştı; tanrı baba tek başına tahta yerleşti ve dünyanın ikinci ünlü ataerkil anlatısı yazıldı -birincisi Eski Ahit'.  Euripides'in ünlü tragedyası Medea'da, kocası Iason'u cezalandırmak için kendi çocuklarını öldüren Medea'nın hikayesi anlatılır. Yunanistan'da kral olabilmek için Kafkasya'daki Altın Post'un peşine düşen Iason, Gürcü prensesi Medea'nın yardımıyla amacına ulaşır. Iason'a aşık olan Medea, babasına ihanet eder, büyü güçlerini kullanarak Iason'un bir ejderha tarafından korunan Altın Post'u çalmasını sağlar ve onunla birlikte Yunanistan'a gider.

Ama onca maceraya ve Altın Post'u Yunan topraklarına getirmesine rağmen Iason kral olamaz. Çift, Korinthos'ta sürgün hayatı yaşamaya başlar, iki de oğulları olur.  Tüm hayatını, hatta Medea ile ilişkisini bile taht düşleri üstüne kurmuş olan Iason, hırsından kurtulamamıştır: Medea ve iki çocuğunu bırakıp bir kralın kızıyla evlenmeyi, böylece tahta geçmeyi planlar. Sırf Iason Altın Post'u çalabilsin diye babasına ihanet eden, kendi erkek kardeşini öldüren, ülkesinden uzaklarda yaşamak zorunda kalan Medea, tüm bu maceraya anne olmak için değil, aşkı Iason'la birlikte olabilmek için katlanmıştır.

Iason'un derdinin sadece tahta oturmak olduğunu anlayınca, korkunç bir intikam planı yapar. Önce Iason'un evleneceği prensesi ve onun babası olan kralı öldürerek o taht olasılığını ortadan kaldırır, sonra da kendi oğullarını öldürerek Iason'un asıl krallığını -soyunun devamını- yerle bir eder.  Medea, dinsel bir anlatı karakteri olmamasına rağmen, Yahudi inancındaki “Adem'le eşit olduğunu iddia ederek tanrıya başkaldıran Lilith” ve neredeyse tüm Yunan mitolojisi onun komploları üstüne kurulmuş olan Tanrıça Hera'nın yanı başında durur: Kadın, büyülü güçlere sahip, kötü şeyler yapabilecek potansiyel bir cadıdır.  *** Geçen hafta, Medea'nın modern bir versiyonu gösterime girdi: Verity: Gerçeğin Diğer Kıyısı (2026). (Yazının bundan sonrası, Verity filmi hakkında 'sürprizbozan' içermektedir.)  Birkaç kitabı yayımlanan ama bir türlü umduğu başarıyı yakalayamayan Lowen adlı genç yazara, bir trafik kazası sonrası tümüyle felç olan ünlü gerilim romanları yazarı Verity Crawford'un 'hayalet yazar'ı olması teklifi gelir.

Verity'nin dosyalarını toparlayacak, onun adına iki kitabı yayına hazırlayacaktır. Ünlü yazarın göl kıyısındaki muhteşem evinde çalışmaya başlayan Lowen, bir yandan Verity'nin kocası Jeremy ile yakınlaşırken bir yandan da kadının yaşamının gizli ayrıntılarını öğrenmeye başlar. Biz de, Lowen'ın bulduğu bir diskteki otobiyografik roman sayesinde Verity'nin yaşadığı 'Medea sendromu'nu öğreniriz.  Verity ile kocası Jeremy'nin öyküsü, yukarıda anlattığım öyküden çok da farklı değil: İki genç sevgili olduktan kısa süre sonra Verity, yazın dünyasında birden bire parlamasını sağlayacak ilk romanını yazar.

Kadın böylece sembolik düzeyde ölümsüzlüğe ulaşmış, bir tahta oturmuştur. Oysa erkeğin, yaratım gücü olmadığından, yapabileceği hiçbir şey yoktur. O da Verity ile evlenip hem 'yazar-kraliçe'nin kocası hem de baba olarak bu açığı kapatmak ister.

Verity, sırf çok sevdiği Jeremy'yle birlikte olabilmek için onunla evlenir, aslında anne olmak gibi bir istek taşımamasına rağmen ikiz bebeklere hamile kalır. Bunlar -evlilik ve annelik- Verity'nin değil, Jeremy'nin 'sembolik taht' arzularının sonucudur. Bebekler doğduktan sonra Jeremy sık sık iş yolculuklarına çıkar, böylece Verity'nin kendi yaşamından ve yazarlıktan uzaklaşmasına, anneliğe mahkum olmasına yol açar.  Nihayet 'Medea sendromu' patlayan Verity, çocuklarını gölde boğarak öldürmek için bir kaza tasarlar.

Böylece Jeremy'nin aile krallığını yıkacak, tekrar özgürleşecektir. Çocuklardan biri ölür. Ama bu bile Verity'nin yeniden yazmaya başlamasını sağlamaya yetmiştir.  Jeremy'nin genç Lowen ile ilişkisi de benzer bir kaynaktan beslenir: Adamın ikiz çocuklarından biri ölmüş, karısı Verity felç olmuş, 'krallığı' yaralanmıştır.

Jeremy'nin ilgisi bu yüzden 'yazar-kraliçe'nin vekili olan 'hayalet yazar' Lowen'a yönelir. Tıpkı Medea anlatısındaki Iason'un kralın kızına yönelmesinde olduğu gibi, Lowen'ı hamile bırakarak krallığını pekiştirmek için uğraşır. Ne yazık ki genç Lowen, Verity'nin yaşadıklarından ders almak yerine, Jeremy'nin arzularına teslim olmuştur.  *** Filmin gerici anlatısı, iki noktada yoğunlaşıyor:  1) Kadının en büyük düşmanının başka bir kadın olduğu söylemini meşrulaştırmak.  2) Erkeğin arzularını olumlarken kadının bireysel varoluş çabasını kötücül bir şey ve erkekliğe doğrudan bir tehdit olarak sunmak.  Böylece, bir “Erkekliğim Güvende” operasyonunun ne kadar da gerekli olduğunu anlarız.

Çünkü bu ataerkil sisteme göre erkekliğimi güvende tutan en önemli unsur, soyumu devam ettirebilme yeteneğimdir. Yeryüzünde bu yeteneğimi herkese sergileyebileceğim tek yer vardır: Merkezinde erkeğin bulunduğu, kadın ve çocukların onun yörüngesinde döndüğü bir sistem... Eğer soyumu herhangi bir nedenle -cinsel yetersizlik, kısırlık, çocukların olmayışı, var olan çocukların ölümü, eşcinsellik, kadın özgürlüğü hareketleri vd...- sürdüremiyorsam, erkekliğim güvende değil demektir.

Ve buna neden olan her şey, tanrı babamızın da isteyeceği gibi, acımasızca ortadan kaldırılmalıdır!