Aile yardımı bildirimini unutmayın

Devlet Memurları Kanunu’na göre, evli bulunan devlet memurlarına aile yardımı ödeneği veriliyor. Yardım tutarı, memurun her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmayan veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan eşi için 2273, çocuklarından her biri için de 250 göstergeye göre ödeniyor. Çocuklar için ödenen aile yardımı 72 ay ve daha küçük çocuklar için 500 gösterge üzerinden veriliyor.

Buna göre, 2026 yılının ikinci yarısında eş için 3.581.14 TL, 72 aydan küçük çocuk için 787,75 TL, 72 aydan büyük çocuk için de 393,88 TL tutarında aylık aile yardımı yapılıyor. Hiçbir vergi kesilmiyor. Eşlerden her ikisi de devlet memuru ise çocuklar için yapılan aile ödeneği sadece kocaya veriliyor.

Eş için ödenen aile yardımına evlenme tarihinden, çocuk için ödenen yardıma da çocuğun doğduğu tarihi takip eden ay başından itibaren hak kazanılıyor. Eş için ödenen aile yardımı, boşanma veya eşin ölümü, çocuk için ödenen yardım da çocuğun ölümü ya da bakmakla yükümlü olunan yaşı doldurduğu tarihte sona erer. Çocuklar için aile yardımı ödeneğinin verilmeyeceği haller şöyle: Çocuğun kendi hesabına ticaret yapması veya gerçek ya da tüzel kişiler yanında her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışması (Tatil döneminde çalışan öğrenciler hariç), Çocuğun burs alması veya devletçe okutulması.

25 yaşını bitirmiş olsa bile evlenmemiş kız çocukları ile çalışamayacak derecede malûl çocukları için aile yardımı devam eder. Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği’ne göre, aile yardımı, personelin ilk işe girişinde alınacak Aile Yardımı Bildirimine dayanılarak ödenir. Bu bildirim, personelin aile yardımından yararlanan eş veya çocuk durumunda meydana gelen değişiklikler ile yer değiştirme suretiyle atama halinde yenilenir.

Yine aynı yönetmelik uyarınca, aile yardımından yararlanılabilecek eş ve çocuk durumunda meydana gelen değişiklikleri daha sonraki tarihlerde bildiren personele, bildirim yapılan tarihten önceki üç ay için de aile yardımı ödeneği verilebiliyor. Başka bir ifadeyle, yönetmelik, bildirimi geç yapan memurlara geriye dönük aile yardımı ödemesini sadece üç ay ile sınırlıyor. Memurlar her ne kadar evlendiklerinde, yeni işe girdiklerinde veya çocukları doğduğunda aile yardımı bildiriminde bulunuyorlarsa da özellikle başka kente tayini çıkanlar, yeni göreve başladıkları yerde bildirimi yeniden yapmaları gerektiğini ya bilmiyorlar ya da ihmal ediyorlar.

Bildirimi geç yapanlara, sadece son üç ay için geriye dönük ödeme yapılıyor. Bildirimi geç yapan memurlar, geriye dönük aile yardımını alabilmek için dava açmak ya da başvurmak zorunda kalıyorlar. Gerek Danıştay, gerekse Ombudsman, geriye dönük ödeme konusunda kanunda bir sınırlama olmamasına rağmen yönetmelikte sınırlama yapılmasını hukuka aykırı buluyor.

Bu yönde Danıştay tarafından verilmiş çok sayıda karar var. Ancak, Danıştay’ın kararı sadece dava açan memuru bağlıyor. Geriye dönük ödemelerin üç ayla sınırlanmaması konusunda Ombudsman da her ay en az 1 – 2 memur için ilgili kurumlara tavsiye kararları veriyor.

Sorunun toptan çözümü için yönetmelikteki üç ay sınırının kaldırılması gerekiyor. Ancak, mevzuatta bu tür değişikliklerin yapılması maalesef zaman alıyor. O nedenle memurların evlendiklerinde, çocukları olduğunda veya tayinleri çıktığında aile yardımı bildirimlerini gecikmeksizin yapmalarında fayda bulunuyor.