BirGün/ANKARA Pusula Portföy'de patlak veren likidite krizi ve temerrüt açıklaması fon piyasasında domino etkisi yarattı. Satış dalgası Tera Grubu hisselerine sıçradı. SPK dahil ilgili tüm kurumlar sessiz kalmaya devam ediyor.
Fon piyasasında Pusula Portföy Yönetimi ile başlayan ve Borsa İstanbul'u da sarsmaya başlayan kriz büyüyor. Borsa İstanbul'da BİST 100 endeksi, likidite krizinin genele yayılmasıyla yüzde 5'in üzerinde değer kaybederek gün içinde 13 bin puan seviyesine kadar geriledi. Pusula Portföy'ün Para Piyasası Fonu'temerrüde düşmesi, Katılımevim hisselerindeki sert dalgalanmalar ve Tera Yatırım üzerinden gerçekleştirilen satış işlemleri düşüşlere sebep oldu.
Piyasada Sermaye Piyasası Kurulu'bir süredir piyasalarda yüksek sesle dile getirilmeye başlanan manipülasyon iddialarının ve uluslararası indeks sağlayıcısı MSCI'ın Borsa İstanbul'daki bazı şirketlerin değerlerinin suni olarak şişirildiği ve halka açıklık oranlarında problemler bulunduğu uyarılarının ardından yaptığı düzenleme sonrası, hisse senedi ve fonlarda dalgalanma başlamıştı. YENİ NESİL DOLANDIRICILIK Sermaye piyasalarında son dönemde klasikleşmiş manipülasyon vakalarının yerine yatırım fonları üzerinden çok daha büyük ölçekli piyasa dolandırıcılığı iddiaları yaygınlaşmıştı. Bu yöntemlerden biri de TEFAS'ta işlem gören serbest fonlar kullanılarak Borsa'da işlem gören birçok hissede yapay kurumsal talep oluşturulup hisse fiyatının ve dolayısıyla fon fiyatının yükseltilmesi oldu.
Bu yöntemle piyasa gerçeklerinin üzerinde geri dönüş sağlanarak fona gelen yeni yatırımcıların kaynağının yine bu fondaki hisselerin fiyatını artırmak için kullanıldığı ifade ediliyordu. Hisselerin piyasa değeri ve defter değeri arasında oluşan belirsiz, fonlarda yapılan bu "yeni nesil manipülasyonlar" ile gerçekleştirilmişti. Piyasada aylardır yapılan uyarılara rağmen adım atılmaması, suni fiyat oluşumlarının boyutunu da artırdı.
PUSULA PATLADI SPK düzenlemesi öncesi Pusula Grubu'nun para ve hisse fonlarının toplam büyüklüğü 500 milyon TL, Tera Grubu'nunki ise 800 milyon TL seviyelerine ulaşmıştı. Düzenlemeden ilk etkilenen grup olan Pusula fonlarının piyasa değeri 100 milyon TL seviyesine kadar geriledi. Piyasalardaki satış dalgasının ana tetikleyicisi, Pusula Portföy'ün yönettiği bazı fonlarda yaşanan likidite krizi oldu.
Yoğun nakit talebiyle karşılaşamayan Pusula Portföy, Kamuyu Aydınlatma Platformu'yaptığı açıklamada, kurucusu oldukları bazı yatırım fonlarının katılma payı iade ödemelerinde temerrüt durumunun oluştuğunu resmi olarak duyurdu. Şirket, fonlar hesabına işlem yapılan aracı kurumlarla mutabakat ve likidite yönetim sürecinin devam ettiğini bildirse de fon yatırımcılarının nakde dönememesi piyasadaki panik havasını büyüttü. Para piyasası fonundaki geri çekilme, hisse senedi piyasasına Katılımevim tahtası üzerinden yansıdı.
Pusula Portföy tarafından yönetilen fonların Katılımevim'deki toplam payının yüzde 31 seviyelerine kadar ulaşmış olması, fonlardaki likidite ihtiyacının hisse senedi piyasasında yüklü satışlara dönüşmesine neden oldu. Fon analiz platformları Fonbul ve Fintables tarafından derlenen verilere göre yatırımcılar, ağustos sonundan bu yana Pusula fonlarından yaklaşık 142 milyon lira çekti. Pusula Portföy'ün Hisse Senedi Yoğun Fonu bu dönemde yüzde 92 değer kaybederken diğer bazı portföyleri yüzde 45 ile yüzde 94 arasında geriledi.
Pusula ile başlayan panik dalgası Tera Grubu'nu da vurdu. Tera hisselerinde satışlar yaşanmaya başladı. Tera'nın popüler para piyasası fonundan da gün içinde 32 milyon liranın üzerinde çıkış gerçekleşti.
Fonun varlık dağılımının yüzde 63'ü ters repoda bulunuyordu. Takasbank fon alım-satım talimatlarına ilişkin açıklama yaptı. Sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, "Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'fon alım satım talimatlarının sistem tarafından iptal edildiğine dair ifadelerin sosyal medya aracılığıyla paylaşıldığı görülmüştür.
Bankamız ve TEFAS sistemi kaynaklı talimat iptali söz konusu değildir" ifadeleri kullanıldı. Sermaye Piyasası ise gelişmeler karşısında sessiz kaldı. ∗∗∗ İKTİDARLA İÇ İÇE İLİŞKİ Faizsizlik ilkesi nedeniyle halka arzı tartışma konusu olan Pusula Holding bünyesinde bulunan Katılımevim, 2023 yılında halka arz oldu.
Katılımevim hisse senedinde manipülasyon yapıldığı şüphesi nedeniyle SPK, 2023 yılında 13 kişiye 6 ay süreyle işlem yasağı getirmişti. İşlem yasağı getirilen kişilerden biri de geçmişte eşinden dayak yediği için gündeme gelen ve tutuklanan Muhammed Yazıcı'nın babası Celal Yazıcı olmuştu. Kendisi de defalarca alım satım cezası alan 28 yaşındaki Serdar Turhan daha önce AKP Zeytinburnu ilçe teşkilat üyesi olduğu biliniyor.
Serdar ve Salih Turhan kardeşlerin sahibi olduğu Katılımevim, iktidarla kurduğu yakın ilişkilerle de dikkat çekiyor. İki kardeş, AKP Bingöl Milletvekili Feyzi Berdibek tarafından "hayırsever iş insanları" olarak tanıtılırken mart ayında Bingöl'de Serdar Turhan adına yaptırılan çocuk bakımevinin temel atma törenine Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Feyzi Berdibek katıldı. Pusula-Katılımevim soruşturması ve Katılımevim KİK açıklaması duyurulmasının ardından Kasım/Ekim'den KAP açıklaması geldi.
Serdar Turhan ve Ahmet Özcan yönetim kurulundan istifa etti. Turhan'ın yerine Yönetim Kurulu Başkanlığı'na Tera Yatırım'ın kurucusu Emre Temiz getirildi.
