OYSS Nedir? Yeni Ortak Yazılı Sınav Sistemi Nasıl Uygulanacak?

Millî Eğitim Bakanlığı, okullarda ölçme ve değerlendirme süreçlerini daha standart, güvenilir ve verimli hâle getirmek amacıyla geliştirilen Ortak Yazılı Sınav Sistemi'ne ilişkin “Sıkça Sorulan Sorular” rehberini yayımladı. Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan rehberde, yeni sistemin nasıl işleyeceğinden hangi sınıflarda uygulanacağına, öğretmenlerin görevlerinden sınav sonuçlarının değerlendirilmesine kadar pek çok konu açıklığa kavuşturuldu. Ortak Yazılı Sınav , okullarda gerçekleştirilen ortak yazılı sınavların hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi süreçlerinin dijital ortamda yönetilmesini sağlayan bir sistemdir.

Yeni sistemle sınavların öğretim programlarında yer alan öğrenme çıktılarına uygun hazırlanması, öğrencilerin bilgi ve becerilerinin daha sağlıklı ölçülmesi ve sınav sonuçlarının ayrıntılı şekilde analiz edilmesi hedefleniyor. OYSS kapsamında açık uçlu ve beceri temelli soruların yaygınlaştırılması, farklı güçlük düzeylerinde soruların dengeli biçimde kullanılması ve okullar arasında ölçme-değerlendirme standartlarının geliştirilmesi amaçlanıyor. Millî Eğitim Bakanlığının açıklamasına göre sistem, 2026-2027 eğitim öğretim yılında ortaokul ve lise düzeyindeki belirli sınıf ve derslerde uygulanacak.

5, 6 ve 7. sınıflarda Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce dersleri OYSS kapsamında olacak. 9, 10 ve 11.

sınıflarda Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, din kültürü ve ahlak bilgisi, felsefe ve İngilizce derslerinde sistem uygulanacak. Ancak Bakanlığın yayımladığı uygulama rehberinde bazı okul türleri, programlar ve yabancı dil dersleri için istisnalar bulunuyor. Yeni sistemle ilgili en çok merak edilen konulardan biri de sınav sorularının kim tarafından hazırlanacağı oldu.

Bakanlığın açıklamasına göre öğretmenlerin sınav hazırlama ve değerlendirme süreçlerindeki yetkileri devam edecek. Öğretmenler, sınav senaryosunu seçecek, soruların güçlük düzeylerini ve puan değerlerini belirleyecek. Bakanlık tarafından oluşturulan beceri temelli açık uçlu soru havuzundan da yararlanabilecek.

Bir sınavda ortalama 6 ila 8 açık uçlu soru yer alacak. Alan zümre öğretmenleri, seçilen öğrenme çıktılarına uygun 2 soruyu kendileri hazırlayacak. Ayrıca soru havuzundan alınan 2 soruyu da değiştirebilecek.

Dolayısıyla yeni sistem, Türkiye genelindeki bütün okullarda birebir aynı soruların sorulacağı anlamına gelmiyor. OYSS'nin en önemli özelliklerinden biri sınav sonuçlarının yalnızca alınan not üzerinden değil, öğrencilerin hangi konularda başarılı veya eksik oldukları üzerinden de değerlendirilebilmesi olacak. Sistem aracılığıyla soru bazında girilen puanlar kullanılarak öğrenci, sınıf ve şube düzeyinde analizler hazırlanacak.

Böylece öğretmenler, öğrencilerin öğrenme eksikliklerini daha kolay tespit edebilecek ve buna göre eğitim süreçlerini planlayabilecek. Ayrıca sınav soruları ve cevap anahtarları, sonuçlar açıklandıktan sonra sınıf içerisinde öğrencilerle birlikte değerlendirilebilecek. Ancak soruların ve cevap anahtarlarının okul dışına çıkarılması veya sosyal medyada yayımlanması yasak olacak.

Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ile İngilizce derslerinde okuma ve yazmaya yönelik yazılı sınavlar OYSS üzerinden gerçekleştirilecek. Bu derslerin dinleme ve konuşma sınavları ise ilgili ders öğretmenleri tarafından mevcut mevzuat ve uygulama esaslarına göre yapılmaya devam edecek. Bakanlığın rehberine göre sistem bazı eğitim kurumlarında uygulanmayacak.

Milletlerarası özel öğretim kurumları, akşam liseleri, mesleki eğitim merkezleri, belirli özel eğitim okulları ve hazırlık sınıfları kapsam dışında tutulacak. Ayrıca ortaokullarda çoklu yabancı dil programı uygulayan sınıfların yabancı dil sınavları da OYSS üzerinden yapılmayacak. Geçerli mazereti nedeniyle ortak yazılı sınavlara katılamayan öğrenciler için mazeret sınavları düzenlenecek.

Bakanlığın duyurusuna göre mazeret sınavları, okul müdürlüklerinin planlaması doğrultusunda 23-27 Kasım 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Bu sınavlarda da öğretmenlerin hazırladığı sorular ile OYSS soru havuzundan alınan sorular birlikte kullanılacak. Yeni sistemin kullanımına yönelik öğretmen bilgilendirme ve eğitim çalışmaları 19-23 Ekim 2026 tarihleri arasında tamamlandı.

Öğretmenlerin 26 Ekim 2026 tarihine kadar sistem üzerinde deneme uygulamaları yapabilmelerine imkân sağlandı. Sisteme erişim, yetkili öğretmenler tarafından Eğitim Bilişim Ağı (EBA) üzerinden gerçekleştirilecek. Ortak Yazılı Sınav Sistemi ile öğrencilerin yalnızca sınav puanlarının değil, ders kazanımlarındaki başarı düzeylerinin de değerlendirilmesi hedefleniyor.

Öğretmenlerin soru hazırlama yetkisini koruyan sistem, ortak soru havuzu ve dijital analiz imkânları sayesinde okullardaki ölçme ve değerlendirme süreçlerini daha düzenli hâle getirmeyi amaçlıyor. Millî Eğitim Bakanlığı, OYSS ile öğrencilerin öğrenme eksikliklerinin daha hızlı belirlenmesini, öğretmenlerin değerlendirme iş yükünün azaltılmasını ve eğitimde fırsat eşitliğinin güçlendirilmesini hedefliyor. OYSS hakkında ayrıntılı bilgilere ve Bakanlığın hazırladığı “Sıkça Sorulan Sorular” rehberine Millî Eğitim Bakanlığının resmî internet sitesi üzerinden ulaşılabiliyor.