Karaman Kalesi'nden Bir İletişim Dersi

Geçtiğimiz hafta sonu Karaman Kalesi ve çevresinin temizlendiğini, kırılan camların ve kapıların yenilendiğini öğrendiğimde şahsen mutlu oldum. Çünkü bir süredir internet ortamında ve çeşitli Karaman gruplarında kale ve çevresinin temizlenmesi, bakımı ve eksikliklerinin giderilmesi konusunda paylaşımlar yapılıyor, çağrılarda bulunuluyordu. Fakat bu vesileyle yalnızca Karaman Kalesi'ni değil, vatandaş ile kamu kurumları arasındaki iletişim biçimini de biraz düşünmek gerektiğini düşünüyorum.

Bugün sosyal medya hayatımızın önemli bir parçası. Bir vatandaş gördüğü eksikliği fotoğraflıyor, sosyal medya hesabından paylaşıyor. Ardından paylaşım gruplarda dolaşıyor, yorumlar yapılıyor, eleştiriler artıyor.

Ama burada kendimize şu soruyu sormamız gerekiyor: Bir kamu hizmetiyle ilgili sorunumuz olduğunda ilk olarak sosyal medyaya mı başvurmalıyız, yoksa konunun yetkili kurumuna mı? Mümkünse durumu sözlü olarak anlatmalı, sonuç alınamıyorsa veya konu gerektiriyorsa yazılı başvuru yapmalıyız. Çünkü yazılı başvuru sadece bir talep değildir.

Aynı zamanda vatandaşın talebinin kayıt altına alınmasıdır. Kurumun da konuyu değerlendirmesi ve vatandaşa cevap vermesi için bir zemin oluşturur. Eğer buna rağmen sonuç alınamıyorsa, o zaman sosyal medyanın ve kamuoyunun gündemine taşınmasının daha anlamlı ve daha güçlü bir zemini oluşur.

Bugün sosyal medyada bir kurumu eleştirmek çok kolay. Bir fotoğraf, birkaç cümle ve kısa süre içerisinde yüzlerce kişi aynı konuyu konuşmaya başlayabiliyor. Fakat bazen eleştirdiğimiz kurumun konudan haberi bile olmayabilir.

Belki ilgili birim çalışma programına almıştır. Belki ödenek veya ihale süreci bekleniyordur. Belki de vatandaşın bildirdiği sorun gerçekten gözden kaçmıştır.

Bunları bilmeden yapılan eleştiriler zaman zaman amacından uzaklaşabiliyor. “Bu konuyu ilgili kuruma bildirdik mi?” Bildirdiysek ve cevap alamadıysak, o zaman eleştirimizin de dayanağı olur. Bence sağlıklı vatandaşlık kültürü biraz da budur.

Ama bütün bunları yaparken amacın bir kişiyi veya kurumu yıpratmak değil, sorunun çözülmesine katkı sağlamak olsun. Burada yalnızca vatandaşa görev yüklemek de doğru olmaz. Kamu kurumlarının da vatandaşla iletişim konusunda daha aktif olması gerektiğini düşünüyorum.

Özellikle belediyeler gibi vatandaşın günlük hayatına doğrudan dokunan kurumlarda halkla ilişkiler ve iletişim birimlerinin daha görünür ve daha hızlı çalışan bir yapıda olması önemli. Vatandaş bir talepte bulunduğunda her zaman hemen sonuç beklemeyebilir. “Şu nedenle şu anda yapılamamaktadır.” Bazen birkaç cümlelik bu cevaplar bile vatandaşın kuruma bakışını değiştirebilir.

Çünkü vatandaşın asıl rahatsızlığı her zaman hizmetin gecikmesi değildir. Bazen kendisine cevap verilmemesidir. Hatta doğru kullanıldığında şehir yönetimi açısından çok değerli bir geri bildirim mekanizması olabilir.

Ancak sosyal medyayı bir mahkeme salonuna çevirmemek gerekir. Bir iddia ortaya atıldığında hemen hüküm vermek yerine, önce konunun muhatabına sormak daha doğru değil mi? Bir kurumun eksikliğini gördüğümüzde doğrudan suçlamak yerine, önce bildirmek daha yapıcı değil mi?

Vatandaşın talebi ile kamu kurumunun cevabı aynı iletişim zincirinin iki parçasıdır. Bu zincirin bir tarafı koparsa sorun büyür. Şehirler sadece belediye başkanları, kamu yöneticileri veya kurum çalışanları tarafından yönetilmez.

Vatandaşın da şehir hayatının bir parçası olduğunu unutmamak gerekir. Çevremizde gördüğümüz bir eksikliği bildirmek vatandaşlık görevidir. Fakat bildirmenin de bir usulü vardır.

Mümkünse yazılı olarak kayıt oluşturmak... Böyle bir iletişim kültürü oluştuğunda hem kamu kurumlarının işi kolaylaşır hem de vatandaşın talepleri daha sağlıklı biçimde değerlendirilir. Karaman Kalesi'nin çevresinde yapılan temizlik ve bakım çalışmasını olumlu buluyorum.

Fakat benim açımdan bu olayın asıl önemli tarafı başka. Bir şehrin gelişmesi yalnızca yapılan hizmetlerle değil, vatandaş ile kurum arasındaki iletişim kalitesiyle de ilgilidir. Vatandaş gördüğü eksikliği söyleyecek.

Vatandaş da verilen cevabı dikkate alacak ve süreci takip edecek. Böyle bir iletişim kurulabildiğinde sosyal medyada yapılan her paylaşımın bir şikâyet kampanyasına dönüşmesine de gerek kalmaz. Belki de ihtiyacımız olan şey daha fazla bağırmak değil, daha doğru iletişim kurmaktır.

Karaman Kalesi'nin temizlenmesi güzel. Kırılan camların ve kapıların yenilenmesi güzel. Ama bundan daha güzeli, vatandaşın söylediğinin duyulduğunu ve karşılık bulduğunu görebilmesidir.

Çünkü şehir dediğimiz yer sadece binalardan, yollardan, parklardan ve tarihi eserlerden oluşmaz. Şehir aynı zamanda vatandaş ile kamu arasında kurulan iletişimdir. Ve o iletişim ne kadar güçlü olursa, Karaman'ın meselelerini çözme kapasitesi de o kadar güçlü olur.