İstasyon Parkı'nda Ağaç Katliamı Nasıl Önlendi?

Bir şehrin kültürü olur mu? Evet, kesinlikle olur. Şehirlerin kendilerine özgü bir kültürü vardır ve buna sosyolojide "şehir kültürü" denir.

Şehirler sadece binalardan, yollardan ve altyapılardan oluşan fiziksel alanlar değil; orada yaşayan insanların, tarih boyunca bıraktıkları izlerin ve kurdukları ilişkilerin bir bütünüdür. Şehir kültürü, bir şehirde yaşayan insanların ortak bir mekânı paylaşarak oluşturdukları; maddi ve manevi değerlerin, alışkanlıkların, davranış biçimlerinin, görgü ve nezaket kurallarının bütünüdür. Bir şehrin kültürünü oluşturan temel unsurlar; tarih ve mimari, yaşam tarzı ve alışkanlıklar, gastronomi, sanat ve sosyal etkinlikler, birlikte yaşama kurallarıdır.

Niyetim, şehir kültürü ders notları sunmak değil, kentlilik bilinci ve vatandaş duyarlılığına ilişkin çok önemli gördüğüm güncel bir olayı duyurmak. Karaman'da 1980'lere kadar iki park vardı: Atatürk ve İstasyon parkları. Bu parklar Karaman'da yaşı 40'ı geçmiş olanların dostlarıyla oturup sohbet ettiği iki güzel mekân.

Hafızalarımızın renkli ve nostaljik tabloları... Atatürk Parkı bir süredir "Hurdalık" olarak adlandırılıyor. Emeklilerin buluşma yeri olduğu için bu yafta boynuna asılmış.

Daha önce bu konuyu ayrıntılı yazdım. (Şehrin Kalbindeki Hurdalık / Karamandan.com. / 24 Nisan 2025) Park denince benim aklıma "İstasyon Parkı" gelir.

Anılarımda özel yeri vardır. Ama İstasyon Parkı'nı bugüne kadar bir defa olsun yazılarıma konu etmedim. Çerkez Yakup Çavuş'u hatırlayanınız var mı?

İstasyon Parkı'nın asırlık ağaçlarında en çok emeği olan bahçıvandı. Yakup Çavuş Amca komşumuzdu. Çiçekleri, ağaçları ve işini çok severdi.

Yaptığı işi güzel yapan biriydi. Bahçıvanların hasıydı. Onun çalıştığı yıllarda İstasyon Parkı pırıl pırıl, yemyeşil, tertemizdi.

Yıldız çiçekleri, hüsnüyusuflar, kadifeler ve güller bir başka açardı. İstasyon Parkı, baharda ıhlamur kokardı. Karaman'da  ıhlamur ağaçları yalnızca İstasyon Parkı'ndaydı.

Karaman Lisesi ve Endüstri Meslek Lisesi ile lisenin pansiyon öğrencileri parkın daimi müdavimleriydi. Yaz akşamları aileler akın akın parka gelir, oturacak yer bulamayanlar olurdu. Bahçıvan Yakup Çavuş'un, oğulları fırıncı Burhan ve simitçi İbo'nun mekânları cennet olsun.

İstasyon Parkı'na nicedir gitmedim. Uzun bir süre kapalı kalmış, işletmeye açılmamış. Sonra belediye parka bakım yapmış.

Dün sosyal medyada bazı fotoğraflar gördüm. Gördüklerime inanamadım. Her biri yüz yaşını aşmış meşe, at kestanesi, mazı ve bodur ardıç ağaçları betona gömülmek suretiyle ölüme terk edilmiş.

Belediye ekipleri, parkın iki kenarına devasa betonlar dökmüş. İyi ki, ağacı bilen, ağaca kıymet veren birileri olaya tanık olmuş. Fotoğrafları sosyal medyada paylaşılmış, konu CİMER'e kadar ulaştırılmış.

Çerkez Yakup Çavuş amca gibi işinin ehli olan ve işini seven biri olsaydı ağaçların diri diri betona gömülmesine izin vermezdi. Karaman'da herkesin yakından tanıdığı, çevre duyarlılığıyla kamuoyunu harekete geçiren bir güzel insan, belediye başkan yardımcılarından birini aramış. Olayın vahametini bildirmiş.

Olay görmezden gelinmemiş. Duyarlılık gösterilmiş. Belediye işçileri İstasyon Parkı'na gönderilmiş.

Ağaçların kökünden gövdenin yarım metreye yakın kısmına kadar dökülen betonlar, kazma kürekle yeniden kırılarak, ağaçların nefes almaları sağlanmış. İdam mahkûmunun darağacında sallanırken, boğazındaki ipin kesilerek, ölümden kurtarılması gibi bir sahne düşünün. Asırlık ağaçların etrafı açılmış.

Dökülen betonların ağaçlara zarar verip vermeyeceğini bilmek süper bilgi isteyen bir konu değil. Bu işleri bilen değerli uzmanlarımız olmalı. Bir bilene danışmak işin güzel yapılmasını sağlar.

Ağaçların kurtarılmasına vesile olanlara teşekkür ederim. Ağaçların, etraflarına dökülen betondan zarar görmeyeceklerinden emin olmak gerekir. Ne olur, uzmanlar yapılan çalışmayı incelesin.

Orman İşletmesinden, Şehir, Çevre ve İklim İl Müdürlüğünden, bir üniversiteden yardım istensin. Babalarımızdan miras aldığımız asırlık ağaçları, sonraki kuşaklara bırakmak boynumuzun borcu. Ağaç dikmek ayrı, asırlık ağaçları öldürecek uygulamalara zemin hazırlamak ayrı.

Şehir kültürü, şehrin parklarını, parktaki ağaçları bilmek, bunları koruma bilincini taşımak demek. Şehirlerin hafıza mekanlarına sahip çıkmak, şehirli olmanın gereğidir. Not: Karaman Belediyesinin resmi sitesinden aldığım, 20 Mart 2024 günkü haber metni şöyle: Tren istasyonu yanında bulunan İstasyon Parkı daha modern hale getirildi.

Çalışmalar kapsamında; yürüyüş yolları andezit taşla kaplandı, otomatik sulama sistemi döşendi, dekoratif aydınlatma direkleri dikildi, süs havuzu faaliyete geçirildi, oturma grupları ve değiştirildi, çocuk oyun alanının zemini ve yeşil alan baştan sona yenilenerek vatandaşların hizmetine sunuldu.