Cumhur Utku’dan "Ubıhlar" kitabı

Hasan AKARSU Yazar Cumhur Utku'nun "Ubıhlar" kitabı Berfin Yayınları etiketiyle yayımlandı. Kendisi de Ubıh olan yazar, "1864 Çerkes Sürgünü"nde Kuzey Kafkasya’dan Osmanlı topraklarına sürülen Çerkesleri, Ubıhları tarihiyle birlikte inceliyor. Ubıhlar, Çerkes halkının ayrılmaz bir parçasıdır ve baskınlar, savaşlar görürler.

Rus-Kafkas Savaşı’nda büyük direniş gösterirler. Yenilgiyi kabul etmeyen bir halk olarak tarihte yerlerini alırlar. 1861’de Ruslar, Kuzey Kafkasya’ya egemen olur, 1864’te Ubıh bölgeleri kuşatılır ve onlar Osmanlı topraklarına sürülür, bu topraklarda dağılmak zorunda bırakılırlar.

Yazar Ubıhların yerleştiği bölgelere giderek araştırmalar yapar, Ubıhçanın yaşatılması için uğraşır. Onların geleneklerini kayıt altına alır. Ubıhların inanç dünyasının Nart destanlarında yaşadığını belirtir.

Onlar uzun bir süre “haç ile hilal arasında yaşayan bir halk” olur. Toplum düzenleri de Karadeniz bölgesindeki yerleşimi anımsatır. Evler birbirinden uzak ve dağınıktır. Töreleri önemlidir, savaşçı ve konuksever bir halktır.

İzmit-Maşukiye, Yanık ve Manyas’taki Ubıh köylerinde çit avlular, bahçe düzeni onlara özgüdür. Evliliklerde akrabalık bağından uzak dururlar. Dansı, müziği severler.

Çerkes müziği ezgileri onların dünyasını yansıtır. Büyüklerin yanında yüksek sesle konuşmak ayıp sayılır. Atları çok severler, at onlarda özgürlüğün simgesidir.

Yazar Ubıhça dilini de inceler ve Abhazcanın bir çeşidi olduğunu vurgular. Ubıhçaya emek veren Balıkesir-Manyas-Hacıosman Köyü doğumlu Tevfik Esenç’i saygıyla anar. Çocukluğunda Maşukiye’de duyduğu seslerin Ubıhça olduğunu düşünür, o sesler “Cevizlerin çuvaldaki sesine” benzer ki bu Ubıhçadır.

Ubıhlar, savaşçı bir halktır, savaş ahlakına uyarlar. Silahlar ve atlar yaşamlarında önemlidir.