ABD’de iki yıldır gündemde olan, “yüksek profilli” bir adli olay, sağlık hizmetlerindeki sınıfsal eşitsizliği gündeme taşıdı. Evet, ABD’nin en büyük sigorta şirketi ve dünyanın en büyük sağlık hizmetleri holdingi olan United Health Group’un CEO’su Brian Thompson’ın öldürülmesinden bahsediyorum. Davada geçen hafta önemli bir gelişme oldu, 28 yaşındaki Luigi Nicholas Mangione, Thompson’ı nasıl ve neden öldürdüğünü anlattı.
∗∗∗ Ama duruşmadaki detaylara geçmeden önce, onu bu noktaya getiren neydi, ona bakalım: Başarılı bir okul hayatı vardı, ayrıca futbol, atletizm ve güreş gibi çeşitli sporlarda da başarılıydı. Kendi kendine kodlama öğrendi. Liseden okul birincisi olarak mezun oldu.
University of Pensyilvania'da bilgisayar mühendisliği alanında lisans ve yüksek lisans derecelerini tamamladı. Bu sırada da sağlık sorunları başladı. Arkadaşlarının anlattığına göre bir süre Hawaii’deki bir sörf topluluğunda yaşadı ancak şiddetli sırt ağrıları nedeniyle oradan ayrılmak zorunda kaldı.
Sırtından olduğu ameliyatla durumu düzelmek yerine kötüleşti. Mangione'ye ait olduğu düşünülen bir X hesabındaki arka plan fotoğrafında, içinde metal protez bulunan bir omurga röntgeni var. Reddit hesabında da kronik sırt ağrısı ve zihin bulanıklığıyla mücadelesini anlattı.
Eski oda arkadaşı, BBC'ye verdiği demeçte, Mangione'nin sırt ağrısının zaman zaman sörf yapmak veya voleybol oynamak gibi birçok normal şeyi yapmasını engellediğini söyledi. Omurga kırığıyla ilgili sigorta şirketinin çıkardığı zorluklar nedeniyle gerekli tedaviye erişemedi, yüklü hastane faturalarıyla baş başa kaldı. ∗∗∗ Sigorta şirketi dediğim, United Healthcare.
Şirket, Fortune 500 listesinde 3. sırada yer aldı, 2023 yılında 400 milyar dolardan fazla gelir elde etti. Ekim 2024'te ABD Senatosuna bağlı bir komite tarafından yayınlanan raporda United Health Group ve diğer Medicare Advantage Sigorta şirketlerinin hastaların tıbbi ihtiyaçlarından bağımsız olarak belirli kar hedeflerini korumak amacıyla yapay zekalı algoritmalar kullanarak talep reddi oranlarını arttırdıkları belirtildi.
Yani hastalar sigortalı olsalar da şirket, ciddi hastalıklar söz konusu olduğunda hastane faturalarını ödemiyordu, dolayısıyla kanser dahil birçok hastalıkta tedaviye erişim zorlaşıyor, bazen imkansız hale geliyordu. ∗∗∗ Mangione de geçen haftaki duruşmada, kendi deneyimini anlattı: "Sırtımdaki kırık nedeniyle yıllarca şiddetli ağrılar çekip, sağlık sigortası sisteminin engellerini aşmaya çalışıp, sayısız kişinin benzer deneyimlerine tanık olduktan sonra, United Healthcare’in 4 Aralık 2024 tarihinde New York’ta yıllık yatırımcı konferansını düzenleyeceğini öğrendim ancak konferansın tam yeri kamuoyuna açıklanmamıştı. Etkinliği internette araştırdım.
‘Sağlık sisteminin herkes için daha iyi işleyişini sağlamak’ olarak belirtilen misyonu olan Amerika’nın en büyük sağlık kuruluşunun yıllık konferansına, doktorlar, hemşireler ve hastalar değil, şirket yöneticileri, yönetim kurulu üyeleri ve yüzlerce yatırımcının katılacağını gördüm. Kasım 2024'te, Manhattan’a gittim ve 50 milyar doların üzerinde varlığı yöneten bir şirkette yatırımcısı gibi davranarak United Healthcare yönetimine e-posta gönderdim, konferans hakkında bilgi talep ettim. Sigorta şirketleriyle daha önceki iletişimlerimin aksine, bir saat içinde yanıt aldım.” Brian Thompson’ın yerini de bu şekilde bulduğunu söyledi, gerisini biliyorsunuz.
Bu itiraftan sonra merak edilen mahkemenin hükmedeceği cezanın ne olacağı. Cezayı, 18 Aralık’taki oturumda öğreneceğiz.
