Anadolu toprakları asırlar boyu medeniyetlerin gelip geçtiği, kervanların soluklandığı, tarihin bizzat yazıldığı koca bir sahne olmuş. Bu kadim coğrafyanın Karamanımızda yükselen ama zamana ve ilgisizliğe direnmeye çalışan kıymetli bir değeri var. İşte bunlardan biri de Ayrancımızın Hüyükburun köyü sınırlarında, tarihi İpek Yolu üstünde bulunan Atlas Han’dır.
Yaklaşık sekiz yüz yıllık bir geçmişi var derler bu Selçuklu mirasının. Öyle sıradan bir taş yapısı değildir hani. Toroslardan aşağı ovaya inince kervanları karşılayan ilk ve tek han olma özelliğini taşır.
Doğu topraklarından gelip Akdeniz’e uzanan o kadim ticaret yolunda Acem tüccarlarının kervanlarını konaklattığı, Mersin’i Niğde’ye, Aksaray’a, Kayseri’ye bağlayan en önemli halkadır. Duvarlarına bakınca Roma ve Bizans zamanından kalma devşirme taşlar, işlenmiş sütunlar, gizemli nakışlar görürsün. Yöremizde eskiler anlatır hep, kıtlık zamanı sakladığı samanları satıp bu hanı yaptıran o yaşlı kadının, “Sakladım samanı, geldi zamanı; sattım samanı, yaptırdım hanı.” dediği laf bile bu hanın bağrında saklıdır.
Ama ne yazık ki yüzlerce yıldır nice Acem tüccarına, nice seyyaha kucak açan Atlas Han bugün definecilerin elinde tahrip olmuş, ilgisizliğe terk edilmiş. Taşları sökülmüş, çatısı çökmüş, ağıl olmaya yüz tutmuş Atlas Han, Karaman yöremiz için paha biçilmez bir tarihi değerdir. Tarihiyle, kültürüyle öne çıkan memleketimizde geçmişimize sahip çıkmak öyle kahvede eski hikâyeleri anlatmakla kalmamalı.
O tarih bizzat yaşatılmalı. Atlas Han aslına uygun şekilde restore edilmeli, Karaman’a, Ayrancı’ya, Hüyükburun’a kazandırılmalı. Gelecek kuşaklara sağlam bir miras olarak devredilmesi, yöre insanı olarak en büyük beklentimizdir.
Burada devlet adına mülki ve yerel idarelerimize büyük iş düşüyor. Karaman Valiliği, Karaman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve Karaman İl Özel İdaresi el ele vererek Atlas Han için kapsamlı bir restorasyon projesini gündeme almalı. Önce yapının neyi var neyi yok belgelenerek koruma altına alınmalı.
Sonra da restorasyon projeleri hazırlanarak Atlas Han ayağa kaldırılmalı. Bu gerçekleştiğinde sadece Hüyükburun köyümüzün yüzü gülmeyecek, Ayrancı ilçemiz de tüm Karaman da değer kazanacak. Bölgeye ziyaretçiler gelecek, yerel esnafımız, köylümüz kazanacak, yöremizin değeri artacak.
Geleceğe bırakacağımız en büyük miras, ecdadın izlerini korumaktır. Atlas Han’ın son taşları da yok olmadan Karaman Valiliğimizi, İl Kültür Müdürlüğümüzü ve İl Özel İdaremizi bu çığlığa kulak vermeye çağırıyoruz. Gelin, bu tarihi birlikte kurtaralım.
Hüyükburun’un sessiz tarihine hep birlikte can verelim.
