Mehmet Bey Mevlana'nın Huzurunda

Sultan; Süleyman Paşa’yı, Yakup Paşa’yı ve oğlu Kıvamı alıp Beyşehir dağlarında bir mağarada 3 sene yaşadı. Karamanoğlu Mehmet Bey ise 100.000 Kahraman askeriyle Konya Kalesi’nin önüne gelerek kuşatıp otağını kurdu. Sultan, Konya’yı terk ettiğinde Konya kalesinde Emirüdevle ve Behaüddevle adlı iki vezirini bırakmıştı, bu iki vezir Konya Kalesi’nin bütün kapılarını kapatarak Mehmet Bey’e teslim olmamakta kararlıydılar.

Kalenin üzerinde Mehmet Bey'in ordusuna karşı 28 gün direndiler. Mehmet Bey'in ordusundaki Moğol ve Bulgar askerleri iki burcu yıkarak kalenin içine girmeyi başardılar. Sultanın beylerinden v korumalarından 600 adam yere düştü.

Kaleyi korumakta görevli iki veziri de öldürdüler. Bunun üzerine Konya halkı aman dinleyince Karamanoğlu Mehmet Bey 200 Han oğlu han ile Keykubat Sarayı’na geldiler. Sultanın bütün hazinesini, cephanesini, gıda stoklarını, giyim stoklarını zapt eden Mehmet Bey Konya Kalesi’nin baştanbaşa yıkılmasını kafasına koymuştu.

Konya sarayında Karamanoğlu Mehmet Bey Sultanın 2 kardeşinden birini etkisizleştirmiş, birisi Mevlana dergâhına sığınmıştı. Kökez Bey Mehmet Bey’e Sultanın bir kardeşinin Mevlana dergâhına sığındığını haber verdi. Ancak burada bir arbede yaşanmasına Mevlana’ya saygılarından dolayı izin vermedi.

Karamanoğlu Mehmet Bey'in danışmanları Mevlana'nın kim olduğunu ona iyice anlatmışlardı. Bunun üzerine Mehmet Bey 40 ün yapmış beyi ve komutanı ile atlı olarak Mevlana hazretlerinin ziyaretine gitmek için hazırlanıyordu. Mevlana'nın dergâhına geldiklerinde kapıcılar Mevlana hazretlerine Karamanoğlu Mehmet Bey'in ziyarete geldiğini haber verdiler.

Mehmet Bey Mevlana'nın huzuruna girdiğinde Celaleddin-i Rumi hazretlerini son derece heybetli bir şekilde gördü, onun karşısında bir şey söylemeye bile gücü mecali kalmamıştı. Şehname yazarı Yarcaninin ifadesiyle ile; Mevlana hazretleri Karamanoğlu Mehmet Bey’e bir Arslan şeklinde görülmüştü, bu görünümden Mehmet Bey son derece hayrete düşmüştü kulağına şöyle bir ses geldi: - Ey Moğol şahı gel, içeri gir! dedi.

Mehmet Bey saygı ve edep dairesinde huzura girince Mevlana hazretlerinin yirmi bir aksakallı kırmızılar giymiş kişiyle sohbet ettiklerini gördü. Mevlana hazretleri ise duman renginde bir elbise giymişti. - Ey Moğol şahı niçin bu kadar amansız ve niye Konya kalesini yıkmaya kararlısın?

Sorusu üzerine Mehmet Bey: - Konya Kalesi’ni babamın hunharca öldürülmesi üzerine yıkmaya kendi kendime söz verdim bu söz yerine gelsin diye buradayım, dedi. - Madem böyle bir ahdin var 7 tane kulesini yık yeniden yap sözün yerine gelir, dedi Bunun üzerine Mehmet Bey hemen emir vererek Erdeşir kapısı tarafından yedi kulesini yıkıp yeniden yaptırdı ve sözü de ahdi de yerine varmış oldu. Mehmet Bey Konya’ya öğle korkusuzca gelmişti ki; Konya'da büyük katliam yapsın bütün evleri yerle bir etsin niyetindeydi.

Ama Mevlana hazretlerinin manevi gücüyle bu durum sevgiye dönüştü. Mehmet Bey bir sene müddetince Mevlana hazretlerinin hizmetine gelip gitti. 400 Han oğlu han ile her gün Mevlana'nın hizmetine gelirlerdi.

60.000 askeriyle Kulabad çayırında bir yıl oturdu. Bir yılın sonunda kardeşim Mahmut Bey’i Larende tahtına gönderdi. Sultan.

Cimri adında bir harami kişiyi hapsetmişti, Karamanoğlu hapisten bu adamı çıkararak Konya'nın başına getirdi. Diğer taraftan Karamanoğlu Mehmet Bey Ankara'yı Devlet Şaha vererek Konya ile Ankara arasında olan ovayı ikiye bölüp birisini Turgut Bey’e diğerini de Bayburt Bey’e verdi. Tarsus bölgesini de ikiye ayırıp birisini Kosun Bey’e diğer bölümünü de Elvan Bey’e verdi.

Armutsunu Mirza Bahadır beye verdi. Mehmet Bey'in, Mahmut Bey haricinde iki kardeşi daha vardı; birisi Kasım ona Ermenek’i verdi, diğeri de Halil idi ona da Mut ve Silifke’yi verdi. Beyşehir'i Moğol beylerinden İsmail Ağa’ya, Niğde’yi Babuk Han'a, Kaya namında olan toprakları Kaya Beye verdi.

Bu topraklar o zamandan beri bir kısmı Bayburt bir kısmı Turgut olarak anıla gelmiştir ve ün salmıştır. Mehmet Bey Konya’yı Cimriye teslim ettikten sonra 60.000 askeriyle Ilgın’a geldi, Ilgın’ın beyi Cafer Bey’di, kendisini güzellikle karşılayarak hediyeler verip anlaşma yoluna gitti ve Mehmet Bey eline bir belge vererek Ilgını ona verdi. Buradan Akşehir’e geldi ve Moğol beylerinden Halil Bey’i buraya hâkim etti.

Ishaklı'da Selçuklu sultanının emmioğlu otururdu adı Azududdevle idi. Mehmet Bey ile görüşerek kendi yerinde Bey olarak bırakılmasını sağladı. Aksaray'ı ve Develi Karahisarını Melik Arslan’a, Kayseri’yi Eretna'ya, Sivas'ı Hacı Bahadır'a teslim etti.

Karahisar Beyi, Karamanoğlu Mehmet Bey’i birçok malla ve 30 tane at ile karşılayarak suçunu kabul edip özür diledi, bunun üzerine Kara Hisar’ı tekrar ona verdi. Oradan Kütahya’ya geldi, Germiyanoğlu boyun bağını takarak Mehmet Bey’i karşıladı özür diledi şehre götürdü ve büyük ziyafetlerden sonra ona kızını nikahladı. Kütahya'da 40 gün kalarak safa sürdü.

Kütahya'dan da kalkarak sahile indiler buradaki sahil beylerini yakalayıp hepsini öldürdü ve sahil beyliklerini Saruhan Bey’e ve Aydın Bey’e teslim etti. Sonra sahilden Denizli'ye vardı Denizli’den Aydın'a vardı birkaç gün Aydın'da kaldı Aydın'dan da kalkarak Eğirdir Burdur civarına / Felakaba'da geldi. Astanos ve Antalya bölgesini Teke Paşaya verdi.

Uluborlu'yu Çıralı dağına kadar Hamit Bey’e, Çine civarını Menteşe Beye, Alabad, Beyşehir, Balıklık, Gargar, Kaskoloni bölgesini Eşref beye verdi. Osman adlı birisi Mehmet Bey ile buluşarak ona çok hizmette bulundu oğlu Aydın Beyi de alarak Lâdik’e getirdi. İskender gediği boğazına gelinceye kadar Osman’a verdi ve davul ve Sancak vererek buraya onu Bey eyledi.

Buradan Karadeniz kabilelerine gelerek Ankara'ya kadar nice beyleri karşı geldikleri için etkisizleştirdi. Ankara'da birkaç gün istirahat ettikten sonra Sivas'a, buradan da Maraş’a gelip Dulkadir oğulları ile karşılaştı, aralarında 2 gün savaştan sonra Dulkadiroğlu güç yetiremeyip kaleye sığındı. Karamanoğlu Mehmet Bey 60 bin askeri ile kaleyi kuşattı yıktı ve Dulkadiri tutukladı kafese koyup kardeşi Musa’ya verdi.

Burada 20 gün oturduktan sonra Kayseri'ye geldi, Eratna Beyin ısrarı üzerine Dulkadiri serbest bıraktı, gene beyliğini iade edip gönderdi. Mehmet Bey buradan Başkent Karaman'a gelerek saraylarını onardı ve sefaya başladı. Larende bölgesinde Göçer Bey'e, Kökez Bey'e ve Firuz Bey'e birer bölge bağışladı.

Kökez Bey Mehmet Bey'in aynı zamanda kapıcı başı idi. (Karamanoğulları Devleti / Tarihi Kitabeleri İtibarı, adlı eserimizdeki “Şikâri Tarihi” bölümünden bir kesit)