Tamtam Mağara Araştırma Derneği ile Hacettepe Üniversitesi Mağara Araştırma Topluluğtarafından gerçekleştirilen ortak faaliyette, mağaranın yaklaşık 130 metre derinliğindeki tabanına ulaşıldı. Ancak keşif burada sona ermedi. Mağaranın 70.
metresinde tespit edilen ikinci kolun devam ettiği belirlendi. Karaman’ın Sarıveliler ilçesine bağlı 2 bin rakımdaki Dedebeleni mevkiinde bulunan ve yöre halkı arasında “Öküz Düştü” veya “Öküz Atıldı” isimleriyle bilinen mağarada araştırmalar sürüyor. Daha önce gerçekleştirilen ilk faaliyette mağaranın 100 metrenin üzerinde derinliğe sahip olduğu belirlenmiş, ancak mağara içerisindeki yüksek debili su ve ipin yetersiz kalması nedeniyle araştırma ileri bir tarihe bırakılmıştı.
Yeni faaliyette Tamtam Mağara Araştırma Derneği ile HÜMAK ekipleri ortak çalışma gerçekleştirdi. İki ayrı ekip halinde mağaraya giren araştırmacılar, yaklaşık 12’şer saat süren çalışmalar sonucunda mağaranın ana kolundan iniş yaparak tabana ulaştı. Yaklaşık 130 metre seviyesinde mağaranın dibine ulaşılması, ilk faaliyet sırasında yarım kalan araştırmanın önemli bir aşamasını oluşturdu.
Ancak araştırmacıların dikkatini çeken en önemli ayrıntılardan biri, mağaranın daha üst bölümlerinde bulunan ikinci kol oldu. Mağaranın yaklaşık 70. metresinde görülen ikinci kolun devam ettiği tespit edildi.
Bu kolun ne kadar derinliğe ulaştığı, yatay olarak ne kadar ilerlediği ve ana mağara sistemiyle nasıl bir bağlantıya sahip olduğu ise henüz bilinmiyor. Araştırmacılar, ilerleyen dönemde gerçekleştirilecek yeni faaliyetlerde ikinci kola girerek bu bölümün devamını araştırmayı planlıyor. Böylece mağaranın yalnızca derinliği değil, yatayda ne kadar ilerlediği ve bölgede nasıl bir yer altı sistemi oluşturduğu da ortaya çıkarılmaya çalışılacak.
İlk araştırmada mağara içerisindeki suyun yüksek debisi, ilerlemeyi zorlaştıran en önemli unsurlardan biri olmuştu. Kış aylarında kar sularının etkisiyle mağaradan gelen güçlü su sesi, yeni faaliyette ise yerini daha sakin bir su akışına bıraktı. Su seviyesindeki bu değişim, ekiplerin mağaranın daha alt bölümlerine ulaşmasını kolaylaştırırken, mağara içerisindeki aktif su sisteminin mevsimsel olarak nasıl değiştiğine ilişkin de önemli gözlemler yapılmasını sağladı.
Araştırmacılar, mağaradaki suyun kaynağının ve yer altı su sistemiyle ilişkisinin ortaya çıkarılmasının, mağaranın oluşumu ve devam ettiği yönün anlaşılması açısından önemli olduğunu belirtiyor. Yapılan son faaliyetle birlikte mağaranın derinliği konusunda önemli bir aşama kaydedilirken, araştırmacılar için asıl merak konusu mağaranın ikinci kolunun nereye kadar devam ettiği oldu. Önümüzdeki dönemde gerçekleştirilecek faaliyetlerde ikinci kolun araştırılması, mağaranın yer altı su sistemiyle bağlantısının incelenmesi ve mağaranın genel yapısının ortaya çıkarılması hedefleniyor.
Bu çalışmalar sonucunda mağaranın yalnızca mevcut derinliğinin değil, yer altında ne kadar geniş bir sisteme sahip olduğunun da belirlenmesi amaçlanıyor. İkinci faaliyetin tamamlanmasının ardından ekipler yeni bir araştırma için hazırlıklara başladı. Mağaranın ikinci koluna yönelik gerçekleştirilecek üçüncü faaliyet kapsamında daha kapsamlı bir keşif yapılması planlanıyor.
Araştırmacılar, faaliyete desteklerinden dolayı Sarıveliler Belediye Başkanı Mehmet Ali Yılmaz’a ve belediye ekiplerine teşekkür ederek, elde edilecek yeni verilerle mağaranın sonuna ulaşarak yer altı su sistemiyle ilişkisini çözmeyi ve mağaranın hangi yönde ve ne kadar devam ettiğini ortaya koymayı hedeflediklerini belirttiler. Yörede yıllardır anlatılan hikâyelerle dikkat çeken mağaranın, gerçekleştirilecek yeni araştırmalarla birlikte Taşeli Platosu’nun yer altı yapısına ilişkin önemli bilgiler sunabileceği değerlendiriliyor. Bölge halkından edinilen bilgilere göre mağara, “Öküz Düştü” veya “Öküz Atıldı” olarak biliniyor.
Yörede nesilden nesile aktarılan hikâyeye göre, iki kardeş ya da iki aile arasında yaşanan bir kavga sonrasında bir öküzün mağaraya atıldığı ve dağın eteklerinden çıkan sularda öküzün kuyruğunun görüldüğü anlatılıyor. Daha önceki araştırmada bu hikâyeleri kayıt altına alan gazeteci ve mağara araştırmacısı Emirhan Sezen, mağaranın dağın eteklerinde bir noktadan yüzeye çıkan bir yer altı sistemiyle bağlantılı olabileceği yönündeki bölge anlatılarını da araştırmacılarla paylaşmıştı. Mağaranın ikinci kolunun araştırılması ve yer altı su sistemiyle bağlantısının ortaya çıkarılmasıyla birlikte, yıllardır anlatılan bu hikâyelerin altında yatan coğrafi gerçekliğe ilişkin de yeni ipuçlarının elde edilmesi bekleniyor.
