Karaman’da Çiftçinin Yaşı Yükseliyor: Gelecekte Tarlaları Kim Ekecek?

Türkiye'nin önemli tarım merkezlerinden Karaman'da, çiftçi nüfusunun yaşlanması ve gençlerin tarımsal üretime ilgisinin azalması endişe yaratıyor. Özellikle elma, buğday, mısır ve şeker pancarı üretimiyle öne çıkan kentte, tarımın gelecek kuşaklara nasıl aktarılacağı önemli bir tartışma konusu haline geldi. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yayımladığı 2025 Karaman Tarımsal Yatırım Rehberi'nde yer alan veriler, ilde Çiftçi Kayıt Sistemi'kayıtlı 15 bin 402 üretici bulunduğunu ortaya koydu.

Ancak Karaman'daki kayıtlı çiftçilerin yaş gruplarına göre dağılımına ilişkin ayrıntılı bir istatistik bulunmaması, genç üreticilerin toplam içerisindeki payının ne kadar olduğu sorusunu gündeme getirdi. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın 10 Ocak 2026 tarihinde açıkladığı verilere göre, Türkiye'deki ÇKS kayıtlı çiftçilerin yaş dağılımı şöyle: Bakan Yumaklı, Türkiye'de tarımsal üretim yapanların yaş ortalamasının 57 olduğunu belirtti. Bu oranlar Türkiye genelini kapsarken, Karaman'daki 15 bin 402 çiftçinin aynı yaş dağılımına sahip olup olmadığı bilinmiyor.

Türkiye Ziraat Odaları Birliğtarafından açıklanan 2024 yılı verileri ise gençlerin tarımdaki düşük temsil oranını daha ayrıntılı biçimde ortaya koydu. TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar'ın paylaştığı verilere göre, Türkiye'deki çiftçilerin yaş ortalaması 59'a yükseldi. Çiftçilerin yüzde 35'inin 65 yaşın üzerinde, yüzde 35'inin ise 50-64 yaş aralığında olduğu belirtildi.

18-32 yaş grubundaki genç çiftçilerin oranı ise yalnızca yüzde 5 seviyesinde kaldı. Bu tablo, tarımla uğraşan nüfusun önemli bölümünün 50 yaş ve üzerinde olduğunu gösterirken, genç kuşakların üretimde yeterince temsil edilmemesi tarımın geleceğine ilişkin endişeleri artırdı. Karaman Ziraat Odası Başkanı Mehmet Bayram da 9 Ekim 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, kırsalda genç nüfusun giderek azaldığına dikkat çekmişti.

Bayram, üreticilerle gerçekleştirdiği görüşmelerden hareketle köylerde yaşayan nüfusun yaş ortalamasının yaklaşık 60-70 seviyelerine ulaştığını ifade etmişti. Bu değerlendirme resmi bir yaş ortalaması istatistiğinden ziyade sahadaki gözlemlere dayanırken, kırsalda yaşanan demografik değişimin boyutuna işaret ediyor. Gençlerin farklı sektörlere yöneldiğini belirten Bayram, aile işletmelerinin gelecek kuşaklara aktarılmasında sıkıntılar yaşanabileceği uyarısında bulunmuştu.

Karaman'da gençlerin tarım yerine farklı iş alanlarına yönelmesi, yalnızca üretimin geleceğini değil, köylerdeki sosyal ve ekonomik yaşamı da etkiliyor. Artan mazot, gübre, sulama, elektrik ve işçilik maliyetleri tarımsal üretimi zorlaştırırken, gençlerin kendi işletmelerini kurabilmeleri için ihtiyaç duydukları sermaye de önemli bir engel oluşturuyor. Bunun yanında kırsal bölgelerde barınma, eğitim, ulaşım ve sosyal yaşam imkânları da gençlerin gelecek planlarında belirleyici rol oynuyor.

Karaman Ziraat Odası Başkanı Mehmet Bayram, gençlerin köylerde kalabilmesi için ekonomik desteklerle birlikte yeni bir kırsal yaşam modelinin oluşturulması gerektiğini savunuyor. Karaman'da 2025 üretim yılı itibarıyla 15 bin 402 ÇKS kayıtlı çiftçi bulunmasına rağmen, bu üreticilerin kaçının 18-32 yaş aralığında olduğu, kaçının 50 yaşını geçtiği ve kaçının 65 yaş üzerinde olduğu henüz kamuya açık verilerle netleştirilemiyor. Bu nedenle Türkiye genelindeki yaş oranlarından hareketle Karaman için kesin bir genç çiftçi sayısı hesaplamak mümkün değil.

Karaman'ın tarımsal geleceğine ilişkin daha kapsamlı bir tablo oluşturulabilmesi için ildeki kayıtlı üreticilerin yaş dağılımının ve son yıllardaki değişimin açıklanması önem taşıyor. Karaman için artık yalnızca ne kadar ürün yetiştirildiği değil, gelecekte o ürünleri kimin yetiştireceği de önemli bir soru olarak öne çıkıyor.