Karaman’da 800 Bin Ton Elma Var, İşte Maliyet Ve Satış Fiyatları!

Türkiye’nin önemli elma üretim merkezlerinden Karaman’da, üretim miktarındaki büyüklüğe rağmen üreticilerin karşılaştığı ekonomik sorunlar gündemdeki yerini koruyor. Karaman Ziraat Odası Başkanlığı tarafından hazırlanan “Karaman Elma Üretimi, Pazarlama ve Maliyet Analizi Raporu”, sektördeki sorunları ve çözüm önerilerini ortaya koydu. Raporda, Karaman’da yıllık elma üretiminin yaklaşık 800 bin ton seviyesinde gerçekleşmesinin beklendiği belirtilirken, yüksek üretimin tek başına çiftçinin kazançlı bir sezon geçirmesine yetmediğine dikkat çekildi.

Raporda öne çıkan sorunlardan biri, Karaman’daki soğuk hava depolarının kapasitesi oldu. İlde elma muhafazasında kullanılan soğuk hava depolarının toplam kapasitesinin yaklaşık 200 bin ton olduğu tahmin ediliyor. Bu miktar, beklenen 800 bin tonluk üretimin yalnızca yüzde 25'ine karşılık geliyor.

Depolama kapasitesinin sınırlı olması, hasat döneminde ürünlerin yoğun şekilde piyasaya sunulmasına ve üreticilerin fiyat konusunda pazarlık gücünün zayıflamasına neden olabiliyor. Ziraat Odası, modern soğuk hava deposu yatırımlarının desteklenmesini, enerji ve muhafaza maliyetlerini azaltacak yeni uygulamaların hayata geçirilmesini istiyor. Rapora göre Karaman'da sezon başında bahçeden yapılan elma satışlarında kilogram fiyatları yaklaşık 15 ile 25 TL arasında değişiyor.

Elmanın çeşidi, kalitesi, iriliği ve alıcının talebi fiyatın belirlenmesinde etkili olurken, üreticinin asıl sorunlarından birini hasat sonrasındaki maliyetler oluşturuyor. Raporda, elmanın bahçeden soğuk hava deposuna alınması sürecinde kilogram başına yaklaşık 23 TL ilave maliyet oluştuğunun ifade edildiği belirtildi. Sınıflandırma, taşıma, depoya alma, muhafaza ve pazara hazırlama gibi işlemleri kapsayan bu maliyetin ayrıntılı şekilde doğrulanması gerektiği de vurgulandı.

Üreticinin bahçede aldığı fiyatla tüketicinin ödediği fiyat arasındaki farkın şeffaf biçimde ortaya konulması istendi. Raporda dikkat çeken bir başka konu ise sanayiye gönderilen ve ıskarta olarak değerlendirilen elma miktarı oldu. Karaman’da yaklaşık 200 bin ton elmanın meyve suyu ve benzeri sanayi ürünlerinin üretiminde değerlendirildiği ifade edildi.

Ancak bu elmaların üreticiden çok düşük fiyatlarla satın alınmasının, çiftçinin maliyetlerini karşılamasını zorlaştırdığı belirtildi. Karaman Ziraat Odası, meyve suyu ve gıda sanayisi işletmelerinin alımlarını artırmasını ve üretici maliyetlerini dikkate alan sürdürülebilir bir fiyat politikasının oluşturulmasını talep etti. Ayrıca elmanın yalnızca meyve suyu olarak değil; konsantre, püre, kurutulmuş elma ve diğer katma değerli ürünler şeklinde değerlendirilmesine yönelik yatırımların artırılması istendi.

Raporda, Karaman'da 2026 sezonunda beklenen yaklaşık 800 bin ton elmanın pazarlama kanallarına ilişkin tahmini dağılımına da yer verildi. Raporda bu rakamların tahmini olduğu, pazarlama kanalları arasında örtüşme bulunup bulunmadığının kesinleştirilmesi gerektiği belirtildi. İhracatın 150 bin ton seviyesine ulaşması halinde, bunun toplam üretimin yaklaşık yüzde 19'una karşılık geleceği ifade edildi.

Ziraat Odası, ihracatın artırılmasının iç piyasadaki arz yoğunluğunu azaltacağını ve üreticilerin ürünlerini daha iyi fiyatlarla değerlendirebilmesine katkı sağlayacağını vurguladı. Karaman Ziraat Odası Başkanlığı, üreticinin karşı karşıya olduğu sorunların çözümü için altı temel talebi gündeme getirdi. Raporda, ıskarta elma için adil ve sürdürülebilir alım politikası oluşturulması, ihracat desteklerinin artırılması ve yeni dış pazarların bulunması istendi.

Bunun yanı sıra soğuk hava deposu kapasitesinin güçlendirilmesi, üreticilerle zincir marketler arasında doğrudan tedarik anlaşmalarının geliştirilmesi ve elmanın sanayide kullanım alanlarının genişletilmesi önerildi. Üretim miktarları, ihracat verileri, depolama kapasitesi ve üretici fiyatlarının düzenli takip edilerek şeffaf bir veri sistemi oluşturulması da talepler arasında yer aldı. Karaman Ziraat Odası Başkanlığı, raporun sonuç bölümünde üreticilerin yaşadığı ekonomik sıkıntılara dikkat çekerek çözümün yalnızca üretimi artırmak olmadığını vurguladı.

Üretilen elmanın doğru pazarlanması, ihracat olanaklarının geliştirilmesi, sanayi kullanımının genişletilmesi ve üreticiyi koruyan bir piyasa yapısının oluşturulması gerektiği ifade edildi. “Karaman Ziraat Odası Başkanlığı olarak temel talebimiz; elma üreticimizin emeğinin karşılığını alması, ürün kayıplarının azaltılması ve Karaman elmasının hem iç piyasada hem de uluslararası pazarlarda hak ettiği değere ulaşması için ilgili kurumların ve sektör temsilcilerinin ortak hareket etmesidir.” Raporda, üreticinin ayakta kalmasının yalnızca Karaman ekonomisi açısından değil, tarımsal üretimin devamlılığı ve Türkiye'nin gıda arz güvenliği bakımından da büyük önem taşıdığı vurgulandı.