İspanya neden erken seçime gidiyor?

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, 2027 yılında yapılması planlanan genel seçimleri öne çekerek, 29 Kasım tarihinde seçime gidilmesi kararıyla parlamentoyu feshetti. Bu sürpriz karar, Sanchez'in ikinci dönemindeki birçok iç ve dış siyasi çatışmanın hüküm sürdüğü bir sürecin sonunda geldi. Sanchez'in erken seçim kararı almasındaki karar noktası ise, konut krizine getirdiği çözümün parlamentoda reddedilmesi oldu.

Başkent Madrid'deki evinden tahliye edilen 87 yaşındaki bir kadının durumunun konut krizini ülkenin gündeminde ilk sıraya getirmesi İspanya genelinde protestoların patlak vermesi; Sanchez'in erken seçim kararı almasının en önemli sebeplerinden biri. Bir diğer kritik nokta ise göç. Göç durumu, hem göçün toplum ve ekonomi için faydalarını en güçlü savunan Avrupalı ​​liderlerden biri olan ve yakın zamanda yaklaşık bir milyon belgesiz göçmene yasal statü tanıyan Sanchez, hem de çok daha sıkı kontroller isteyen aşırı sağcı Vox için geçerli.

Temmuz ayında 72 bin göçmenin İspanya'nın Afrika'daki toprağı Ceuta'ya kitlesel geçişi yerel yetkilileri zor durumda bırakmış ve İspanya'nın sınırlarını kontrol etme kapasitesi üzerine büyük siyasi tartışmaları tetiklemişti. Bu iki başlığın yanında, yolsuzluk da öne çıkıyor. Muhalefet partilerinin, yakın çevresindeki isimler ve ailesiyle ilgili bir dizi soruşturma, dava ve mahkûmiyet kararı üzerinden Sanchez'i bu olaylarla ilişkilendirmeye çalışarak yolsuzluğu seçim kampanyasının ana temalarından biri haline getirmesi bekleniyor.

Sanchez, herhangi bir usulsüzlük yaptığı iddiasını defalarca reddetti ve bazı davaların hükümetine karşı yürütülen siyasi amaçlı bir kampanyanın parçası olduğunu savundu. Merkez sol blok çoğu kamuoyu yoklamasında geride seyrediyor. Sanchez'in Sosyalist , uzun süredir anketlerde geride.

Görevdeki sekiz yılı boyunca oy oranı %28 civarında seyretti ve hiçbir zaman son seçimlerde yüzde 33 oy alarak ilk sıradaki parti konumuna yükselen ancak güvenoyu için çoğunluğu bulamaması nedeniyle ana muhalefette kalmak zorunda olan merkez sağcı Muhafazakâr Halk Partisi'nin üzerine çıkamadı. Sanchez'in bir koalisyon kurabilmesi açısından kilit rol oynayacak olan daha soldaki partilerin oy oranı ise şu anda %8 civarında görünüyor. Muhafazakâr Halk ile aşırı sağcı Vox arasında kurulacak bir koalisyon, parlamentonun 350 sandalyeli alt kanadında mutlak çoğunluğu elde etmek için yeterli oyu alması öngörülen tek kombinasyon olma özelliğini taşıyor.

Genç ve erkek seçmenlerin desteğiyle Vox'un oy potansiyeli yaklaşık %18 seviyesinde bulunuyor. Sanchez, İspanya'nın 1978'de diktatör Franco'nun ölümüyle demokrasiye geçişinden bu yana en uzun süre görev yapan ikinci başbakanı konumunda. Son iki yılı yolsuzluk soruşturmalarıyla gölgelenen bir görev süresine rağmen Sosyalist lider; konut krizi ve aşırı sağcı bir partinin iktidara gelme ihtimalinin, sandığa gitmeyebilecek sol eğilimli seçmenleri harekete geçireceğine güveniyor.

Sánchez, İran meselesi nedeniyle ABD Başkanı Trump yönetimine karşı duruşu, yenilenebilir enerjiyi ve kapsayıcı göç politikalarını desteklemesi, Filistin'i tanıması, İsrail'e tepki olarak Eurovision'dan çekilmesi ve NATO üyelerinin yıllık gelirlerinin yüzde 5'ini NATO'ya, dolayısıyla ABD'ye harcamasını reddetmesi nedeniyle küresel solun gözünde bir kahramana dönüştü. Başta Elon Musk olmak üzere tekno-feodallerle olan mücadeleleri de birçok kesimde beğeni yarattı. Ancak ülkesinde popülaritesi, yakın çevresine yöneltilen yolsuzluk suçlamaları ve Temmuz ayında Fas'tan Ceuta'ya on binlerce göçmenin aniden gelmesiyle darbe aldı.

Aşırı sağcı Vox, ülkenin en büyük üçüncü partisi konumunda. Parti; daha sıkı göç kontrollerini, devlet yetkilerinin yeniden merkezileştirilmesini, vergilerin düşürülmesini ve birçok ilerici sosyal politikanın geri alınmasını savunmakta. PSOE'solundaki bir dizi parti ise, "Geniş Cephe" adında yeni bir ortak platform kurmayı planlıyor.

Bu oluşum, geçmişte olduğu gibi Sosyalistleri bir koalisyon içinde desteklemesi durumunda Sanchez'in iktidarını koruması adına en büyük umudu olacak. İspanya parlamentosu oldukça parçalı bir yapıya sahip; bu durum, sadece az sayıda sandalyeye sahip küçük partilere, politikaların yasalaşması sürecinde ibreyi değiştirme gücü veriyor. Ülkenin tarihsel olarak kendine özgü bölgelerinde dört ayrılıkçı parti bulunuyor: Bask Bölgesi'nde EH Bildu, Galiçya'da BNG ve Katalonya'da iki parti; sol eğilimli ERC ile sağ eğilimli Junts.

EH Bildu, BNG ve ERC büyük ölçüde Sanchez'e destek verirken, Junts hükümetin aldığı önlemleri sık sık veto etti; buna, başbakanın parlamentoyu feshetme kararı almasına yol açan konut kararnameleri de dahil. 29 Kasım, İspanya'nın diktatör Franco döneminden sonra ilk defa aşırı sağın bir parçası olduğu iktidarla mı yoksa sol geleneğin devamıyla mı yönetileceğini gösterecek.