Gazeteciler Günü Hakkında Şaşırtan Gerçek!

Gazetecilik mesleğinin toplumdaki önemini hatırlatmak amacıyla her yıl 21 Ekim'de çeşitli kutlama mesajları paylaşılıyor. Ancak “Dünya Gazeteciler Günü” olarak anılan bu tarihin geçmişi ve resmî niteliği hakkında dikkat çekici bilgiler bulunuyor. 21 Ekim'in gazeteciler günü olarak anılmasının kökeni, Osmanlı basın tarihinin önemli yayınlarından Tercüman-ı Ahvâl gazetesine dayandırılıyor.

Agâh Efendi tarafından, Şinasi'nin katkılarıyla 1860 yılında yayın hayatına başlayan Tercüman-ı Ahvâl, Osmanlı Devleti'nde bir Türk vatandaşı tarafından çıkarılan ilk özel Türkçe gazete olarak basın tarihinde önemli bir yere sahip. Gazetenin yayın hayatına başladığı tarih bazı kaynaklarda 21 Ekim 1860 olarak belirtilirken, TDV İslâm Ansiklopedisi'nde 22 Ekim 1860 olarak kaydediliyor. 21 Ekim'in hangi kurum tarafından ve ne zaman resmî olarak ilan edildiğine ilişkin doğrulanmış bir karar bulunmuyor.

Gazetecilik platformu Journo'nun 2021 yılında yayımladığı araştırmaya göre, Türkiye'de 21 Ekim Dünya Gazeteciler Günü adıyla yapılan kutlama paylaşımlarının geçmişi en az 2014 yılına kadar uzanıyor. Türkiye Gazeteciler Konfederasyonu da 21 Ekim 2021 tarihinde yaptığı açıklamada, söz konusu tarihin resmî bir gazeteciler günü olmadığını bildirdi. Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen uluslararası anma günü, 3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü.

1993 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından ilan edilen bu gün, basın özgürlüğünün önemine dikkat çekmek, gazetecilerin karşılaştığı sorunları gündeme taşımak ve görevleri sırasında hayatını kaybeden gazetecileri anmak amacıyla değerlendiriliyor. Türkiye'de ise 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü, 1961 yılında basın çalışanlarına yönelik yasal düzenlemelerle bağlantılı olarak kutlanmaya başlandı. Ayrıca 24 Temmuz, basında sansürün kaldırılışının yıl dönümü olarak anılıyor.

21 Ekim'in resmî bir uluslararası gün olmamasına rağmen yapılan kutlamalar, gazetecilik mesleğinin önemini bir kez daha gündeme getiriyor. Toplumun doğru, tarafsız ve güvenilir bilgiye ulaşmasında önemli bir görev üstlenen gazeteciler; kamuoyunun bilgilendirilmesi, gelişmelerin takip edilmesi ve haber alma hakkının korunması için çalışmalarını sürdürüyor.