Karaman’ın kültürel mirasında hava durumunu tahmin etmek için kullanılan birbirinden ilginç inanışlar dikkat çekiyor. Karadağ’ın üzerindeki buluttan eşeğin kuyruğuna, kavak yapraklarından hayvanların davranışlarına kadar doğadaki pek çok işaret, geçmişte yağmurun ve yaklaşan kışın habercisi olarak yorumlanıyordu. Karaman; Yörük, Türkmen, muhacir, Çerkez, dağlı ve yerli toplulukların kültürel birikiminin buluştuğu şehirlerden biri.
Bu zengin kültür içerisinde özellikle hava durumuna ilişkin halk inanışları önemli bir folklor malzemesi olarak öne çıkıyor. Özellikle göçebe yaşam süren Yörüklerin doğayla iç içe olmaları, hava koşullarını yakından takip etmelerini zorunlu hale getiriyordu. Nesiller boyunca yapılan gözlemler zaman içerisinde çeşitli inanışlara ve geleneksel hava tahmin yöntemlerine dönüştü.
Karaman'daki en dikkat çekici inanışlardan biri Karadağ ile ilgili. Karaman'ın kuzeyinde bulunan Karadağ'ın üzerinde bulut görülmesi, yağmur yağacağının işareti olarak kabul ediliyordu. Kış günlerinde ise gökyüzünün ortasının açık, kenarlarının kapalı olması kış mevsiminin daha uzun süreceğine yoruluyordu.
Hava tahmininde yalnızca gökyüzü değil, hayvanların davranışları da önemli bir gösterge olarak görülüyordu. Dağda yayılan hayvanların arkalarını birbirlerine dayaması, o yıl kar ve yağmurun bol olacağı şeklinde yorumlanıyordu. Eşeğin kuyruğunun aşağıya doğru eğik olması da yağmurun habercisi sayılıyordu.
Ağustos ayının ilk 10 gününde köpeklerin kuyruklarını bacaklarının arasına kıstırarak oturması veya dolaşması ise o yıl kışın zorlu geçeceğine işaret olarak kabul ediliyordu. Karaman'daki eski inanışlardan biri de kavak ağaçlarıyla ilgiliydi. Güz mevsiminde kavak ağaçlarının yapraklarını üst kısımlarından dökmeye başlaması halinde o yıl kışın uzun süreceğine inanılıyordu.
Dağlarda yetişen ve tütsü yapımında kullanılan “yüzerlik” adlı otun yaz mevsiminde sık görülmesi de yaklaşan kışın sert ve yoğun geçeceğinin göstergelerinden biri sayılıyordu. Karaman'ın dağlarında yaşadığı belirtilen, serçe büyüklüğünde ve güzel öten bir kuşla ilgili inanış da folklor kültürünün dikkat çekici örnekleri arasında yer alıyor. Bu kuşun namaz vakitlerinde farklı biçimlerde öterek vakitleri haber verdiğine inanılıyordu.
Meteorolojik ölçüm cihazlarının ve günümüzdeki teknolojik hava tahminlerinin bulunmadığı dönemlerde insanlar gökyüzünü, bitkileri ve hayvanların davranışlarını gözlemleyerek hava şartları hakkında tahminde bulunuyordu. Karaman'da kuşaktan kuşağa aktarılan bu inanışlar, bilimsel hava tahminlerinden ziyade halk kültürünün ve geçmişte doğayla kurulan güçlü ilişkinin izlerini taşıyan folklorik değerler olarak günümüze ulaşıyor.
