Bâcıyân-ı Rûm’dan Karaman’ın Bacılarına…

Anadolu’nun Bacıları vardı. Üretiyor, öğreniyor, birbirlerine destek oluyorlardı. Bugün Karaman’da onların izini sürsek karşımıza kimler çıkar?

Geçenlerde “-ı Rûm” diye bir kavramın üzerinde biraz durdum. Bâcıyân-ı Rûm, Anadolu Bacıları demekmiş. Yüzyıl Anadolu’sunda kadınların da üretimin, zanaatın ve sosyal hayatın içinde olduğunu anlatan bir kavram.

Ahilik denildiğinde daha çok erkekler akla geliyor ama Anadolu’da kadınların da kendi dayanışma ve üretim çevrelerinin olduğu anlatılıyor. Bugün bize çok uzak bir şeymiş gibi geliyor. Oysa değil.

Kadınların bir araya gelip üretmesi, bildiğini başka bir kadına öğretmesi, yaptığı işten gelir elde etmesi, birbirinin elinden tutması… Belki sadece biz biraz kendi küçük toplantılarımızda, kendi aramızda yaşıyoruz. Spot: Karaman’da evinde üreten, atölyesinde çalışan, fikrini büyütmek isteyen kadınların hikâyesine biraz yakından bakalım. Geçen ayların birinde KGRT'nin yöneticisi sevgili Senem Yavuzarslan'ın organizasyon becerisiyle, Aktekke'de DMD tedavisi gören küçüğümüz Toprak Doğan için bir araya geldik.

Bu ikinci kermesiydi, ben de bir masa isteyerek katılmak istedim. Amacım Karaman'ın demografik ve psikografik yapısını bu anlamlı birliktelik içinde görmek. Masayı aldık ama üstü boş, ne yapacağım derken Karaman Kültür, Sanat Turizm grubumuza yazdım.

Daha sabah ben masaya varmadan masanın üstü dolmaya başlamış bile. Kadınlarımız, erişte getirmiş, dükkânından mal toplayıp gelmiş, kuru pasta, yaş pasta, örgü yelek, patik vb. Bir anda çok şeyle doldu masamız.

O kermeste sağıma, soluma, öteme, berime; Karaman’a baktığımda bunu görünce düşündüm; bu şehirde ne kadar çok kadın üretiyor. Hepsi de birbirinden özel, güzel. Evinde üreten var.

Atölyesinde üreten var. Yıllardır bir becerisini geliştiren var. Bir şeyler yapmak isteyen ama nereden başlayacağını bilemeyenler de var.

Çini yapan, resim yapan, dikiş diken, yemek yapan, el emeği üreten ne çok kadınlarımız var… Bir de henüz ne yapacağını bilmeyen ama “Ben de bir şey yapmak istiyorum” diyenler de var. Bence işte onların hepsi bu hikâyenin içinde. Biz LANDA Kadın Girişim Kooperatifi'ni devralırken kafamızda sadece bir üretip, satış yeri olsun diye yola çıkmadık.

Biraz da öncelikle üreten kadınlarımızın birbirini bulabileceği bir yer olsun istedik. Bir gün bir atölye yapılır, başka bir gün bir sohbet… Bir kadın gelir bildiğini anlatır, diğeri gelir bilmek istediğini öğrenir. Birinin yaptığı ürün başka birinin iş fikrine dönüşür.

Birinin cesaret edemediği şeyi bir başkası koluna girer ve “Hadi birlikte yapalım” der. Sonra belki ortaya hiç düşünmediğimiz başka bir şey çıkar. Benim bu konuya ilgimi çeken tarafı da bu zaten.

LANDA sadece kadınların değil, üretmek, öğrenmek, paylaşmak ve bir şeyin ucundan tutmak isteyen, Karaman'da cinsiyet gözetmeksizin herkesin kendine yer bulabileceği bir alan olsun istiyoruz. Ama öncelikle çıkış noktamız kadın, sonra erkek. Çünkü bu topraklarda kadın emeği çok olsa da görünürlüğü o kadar değil.

Çok sessiz kalmış kadınlarımız. İçine kapanmış, üretmiş de üretmiş... Karaman’da kim ne yapıyor?

Kim ne biliyor? Kim ne öğretmek istiyor? Kim bir fikrin peşinden gitmek istiyor?

Kim “Ben de varım” demek istiyor? Bir kahve içelim. Her hafta bir gün 11.00-13.00 arası "Kahve bahane, sohbet şahane" saat aralığımız var.

Bir atölyeye katılalım. Eylül Ekim Programlarımızı yapıyoruz, ilgi alanınıza göre takip edebilirsiniz. Birlikte neler üretilir niyetiyle konuşalım.

Belki sadece birbirimizi tanımak bile geleceğe bir tohum atmak için iyi gelecektir o günümüze. Çünkü bazen bir şehrin değişmesi büyük projelerle başlamıyor. Birbirine inanan iki üç kadınla, aynı titreşimi bulan birkaç insanla başlıyor.

Biz LANDA’da biraz bunun peşindeyiz. Karaman’ın bugünkü bacılarını da, erkek kardeşlerimizi, bize her türlü destek olacak yol arkadaşlarımızı da bekliyoruz. Yerel Değer.

Ortak Gelecek. Bunu birlikte inşaa etmek mümkün. O zaman hemen gelin Karaman’ın Bacıları...